<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X38n0694"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 694 梵网经合註</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 694 梵网经合註</title> <author>明 智旭註 道昉订</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>7卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">38</idno>.<idno type="no">694</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">梵网经合註</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> <witness xml:id="wit1">【嘉兴-CB】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-10-09T08:22:23"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0618a" n="0618a"/> <lb ed="X" n="0618a01"/> <lb ed="X" n="0618a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 694-A 梵网合註绿起</cb:mulu><head>No. 694-A <lb ed="X" n="0618a03"/><lb ed="R060" n="0619a01"/> 梵网合註<anchor xml:id="nkr_note_add_0618a0301" n="0618a0301"/><anchor xml:id="beg0618a0301" n="0618a0301"/>缘<anchor xml:id="end0618a0301"/>起</head> <lb ed="X" n="0618a04"/> <lb ed="X" n="0618a05"/><lb ed="R060" n="0619a02"/><p xml:id="pX38p0618a0501">大哉梵网经心地品之为教也。指点真性渊源。确示 <lb ed="X" n="0618a06"/><lb ed="R060" n="0619a03"/>妙修终始。戒与乘而幷急。顿与渐而同收。约本迹。则 <lb ed="X" n="0618a07"/><lb ed="R060" n="0619a04"/>横竖俱开。兼花严法花之奥旨。约观行。则事理具备。 <lb ed="X" n="0618a08"/><lb ed="R060" n="0619a05"/>揽五时八教之大纲。文虽仅传一品。義实统贯全经。 <lb ed="X" n="0618a09"/><lb ed="R060" n="0619a06"/>缅唯智者大师之时。人根尙利。故既廣宣教观法门。 <lb ed="X" n="0618a10"/><lb ed="R060" n="0619a07"/>乃仅疏此下卷戒法。而大师精谙律藏。文约義廣。点 <lb ed="X" n="0618a11"/><lb ed="R060" n="0619a08"/>示当年之明律者则易。开悟今时之昧律者则难。千 <lb ed="X" n="0618a12"/><lb ed="R060" n="0619a09"/>有馀年。久成秘典。我莲池和尙。始从而为之发隐。此 <lb ed="X" n="0618a13"/><lb ed="R060" n="0619a10"/>其救时苦心。诚为不可思议。特以专弘净土。律学稍 <lb ed="X" n="0618a14"/><lb ed="R060" n="0619a11"/>疏。故于義疏。仍多缺疑之处。又下卷虽获流通。而上 <lb ed="X" n="0618a15"/><lb ed="R060" n="0619a12"/>卷犹未开阐。呜呼。四依大士。于法岂有吝心。直是众 <lb ed="X" n="0618a16"/><lb ed="R060" n="0619a13"/>生缘薄。罕能遘于稀有法门耳。智旭幼崇理学。即以 <lb ed="X" n="0618a17"/><lb ed="R060" n="0619a14"/>千古圣贤道脉为<anchor xml:id="nkr_note_add_0618a1701" n="0618a1701"/><anchor xml:id="beg0618a1701" n="0618a1701"/>己<anchor xml:id="end0618a1701"/>任。但恨障深慧劣。往往执东鲁 <lb ed="X" n="0618a18"/><lb ed="R060" n="0619a15"/>而谤西乾。後因闻自知录序。幷阅良知寂感之谈。始 <lb ed="X" n="0618a19"/><lb ed="R060" n="0619a16"/>发信心。嗣又闻地藏本愿。幷听大<persName>佛</persName>顶经。猛图出世。 <lb ed="X" n="0618a20"/><lb ed="R060" n="0619a17"/>于是矢志参禅。逃家行脚。虽亦数发悟解。奈何剋证 <lb ed="X" n="0618a21"/><lb ed="R060" n="0619a18"/>无期。赖有一点惭愧正因。断不敢错下承当生增上 <lb ed="X" n="0618a22"/><lb ed="R060" n="0619b01"/>慢。以<anchor xml:id="nkr_note_add_0618a2201" n="0618a2201"/><anchor xml:id="beg0618a2201" n="0618a2201"/>蹈<anchor xml:id="end0618a2201"/>迩来大妄语之覆辙。爰念夙因力薄。应须兼 <lb ed="X" n="0618a23"/><lb ed="R060" n="0619b02"/>戒兼教以自熏修。先从阇梨古德法师。遵学戒之法 <lb ed="X" n="0618a24"/><lb ed="R060" n="0619b03"/>于莲老遗规。次探法花玄義摩诃止观等书。私淑台 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0618b" n="0618b"/> <lb ed="X" n="0618b01"/><lb ed="R060" n="0619b04"/>家教观。而毘尼一藏。细阅三番。梵网一经。奉为日课。 <lb ed="X" n="0618b02"/><lb ed="R060" n="0619b05"/>遂于发隐所阙之疑。涣然冰释。即上卷文古義幽。昔 <lb ed="X" n="0618b03"/><lb ed="R060" n="0619b06"/>人所称不能句读者。亦复妙旨冷然现前。因拟一为 <lb ed="X" n="0618b04"/><lb ed="R060" n="0619b07"/>合註。以補前人之缺。而此志虽发。缘障多端。六七年 <lb ed="X" n="0618b05"/><lb ed="R060" n="0619b08"/>来。悠悠未遂。客岁藉大病为良药方遂入山本志。适 <lb ed="X" n="0618b06"/><lb ed="R060" n="0619b09"/>如是昉公。远从闽地。携杖来寻。为其令师肖满全公。 <lb ed="X" n="0618b07"/><lb ed="R060" n="0619b10"/>请讲此经。以资冥福。复有二三同志。欢喜乐闻。予由 <lb ed="X" n="0618b08"/><lb ed="R060" n="0619b11"/>是力疾敷演。不觉心花开发。義泉沸涌。急秉笔而随 <lb ed="X" n="0618b09"/><lb ed="R060" n="0619b12"/>记之。共成玄義一卷合註七卷。註既成。叙厥本末。以 <lb ed="X" n="0618b10"/><lb ed="R060" n="0619b13"/>告来哲。盖虽不敢谓凡夫心力。实能超越前贤。而夙 <lb ed="X" n="0618b11"/><lb ed="R060" n="0619b14"/>有微因。今复久诵。半生淹浃。自不无千虑之一得。故 <lb ed="X" n="0618b12"/><lb ed="R060" n="0619b15"/>于理观事相。不惜一一指陈。诚可勷开解笃行者之 <lb ed="X" n="0618b13"/><lb ed="R060" n="0619b16"/>半臂也。後之览者。尙勿以繁琐而厌忽之。俟解行双 <lb ed="X" n="0618b14"/><lb ed="R060" n="0619b17"/>圆。乃归诸筏喩可耳。</p> <lb ed="X" n="0618b15"/><lb ed="R060" n="0619b18"/><p xml:id="pX38p0618b1501">前丁丑岁後安居第一褒洒陀日菩萨戒弟子智旭 <lb ed="X" n="0618b16"/><lb ed="R060" n="0620a01"/>撰于九子别峰之梵网室中</p> <lb ed="X" n="0618b17"/><lb ed="R060" n="0620a02"/><p xml:id="pX38p0618b1701">康熙丙辰岁四月八日千华菩萨戒弟子沉书準重 <lb ed="X" n="0618b18"/><lb ed="R060" n="0620a03"/>刻</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618b19"/> <lb ed="X" n="0618b20"/> <lb ed="X" n="0618b21"/> <lb ed="X" n="0618b22"/><lb ed="R060" n="0620a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">凡例</cb:mulu><head>凡例</head> <lb ed="X" n="0618b23"/><lb ed="R060" n="0620a05"/><list><item xml:id="itemX38p0618b2301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0618b2301" n="0618b2301"/><anchor xml:id="beg0618b2301" n="0618b2301"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0618b2301"/>古人经疏必各别行。一则不敢以疏混经。二则 <lb ed="X" n="0618b24"/><lb ed="R060" n="0620a06"/>经疏文義各有血脉。不宜间断夹杂故也。後代 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0618c" n="0618c"/> <lb ed="X" n="0618c01"/><lb ed="R060" n="0620a07"/>根钝。对阅为难。于是为师匠者。每每从而会之。 <lb ed="X" n="0618c02"/><lb ed="R060" n="0620a08"/>虽巧被初機。慈心殷厚。而割裂纷缪。亦觉不少。 <lb ed="X" n="0618c03"/><lb ed="R060" n="0620a09"/>今欲仍古式。恐後人复加割会。乃曲殉时機。合 <lb ed="X" n="0618c04"/><lb ed="R060" n="0620a10"/>经成註。但经文顶格书之。註与科低一字。即卷 <lb ed="X" n="0618c05"/><lb ed="R060" n="0620a11"/>首缘起。亦低一字。所以表示尊重<persName>佛</persName>语。弗敢滥 <lb ed="X" n="0618c06"/><lb ed="R060" n="0620a12"/>混也。</item> <lb ed="X" n="0618c07"/><lb ed="R060" n="0620a13"/><item xml:id="itemX38p0618c0701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0618c0701" n="0618c0701"/><anchor xml:id="beg0618c0701" n="0618c0701"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0618c0701"/>古人既不以疏杂经。故甚至有字字句句而为 <lb ed="X" n="0618c08"/><lb ed="R060" n="0620a14"/>科者。以科即是疏。即能表诠经旨。故不厌其繁 <lb ed="X" n="0618c09"/><lb ed="R060" n="0620a15"/>也。会之者亦字字句句而科之。幾使经文不成 <lb ed="X" n="0618c10"/><lb ed="R060" n="0620a16"/>句读。亦可慨矣。且末法根钝。多畏繁科今乃止 <lb ed="X" n="0618c11"/><lb ed="R060" n="0620a17"/>设大科。其馀子科。悉皆从略。设有一二不能免 <lb ed="X" n="0618c12"/><lb ed="R060" n="0620a18"/>者。即于疏中出之。使经文不至支離割截。</item> <lb ed="X" n="0618c13"/><lb ed="R060" n="0620b01"/><item xml:id="itemX38p0618c1301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0618c1301" n="0618c1301"/><anchor xml:id="beg0618c1301" n="0618c1301"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0618c1301"/>古人著述。每多破立。如玄義悬谈等。必先出旧 <lb ed="X" n="0618c14"/><lb ed="R060" n="0620b02"/>解。方事折中。今此经上卷。虽有一二家解。不足 <lb ed="X" n="0618c15"/><lb ed="R060" n="0620b03"/>流通。下卷则唯義疏发隐一书。其中缺略虽多。 <lb ed="X" n="0618c16"/><lb ed="R060" n="0620b04"/>纰谬则少。纵有一二出入。亦不复辨别是非长 <lb ed="X" n="0618c17"/><lb ed="R060" n="0620b05"/>短。但自據理直释而<anchor xml:id="nkr_note_add_0618c1701" n="0618c1701"/><anchor xml:id="beg0618c1701" n="0618c1701"/>已<anchor xml:id="end0618c1701"/>。若欲委知古今同异。请 <lb ed="X" n="0618c18"/><lb ed="R060" n="0620b06"/>以義疏发隐对阅。自当知之。</item> <lb ed="X" n="0618c19"/><lb ed="R060" n="0620b07"/><item xml:id="itemX38p0618c1901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0618c1901" n="0618c1901"/><anchor xml:id="beg0618c1901" n="0618c1901"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0618c1901"/>戒相结罪重轻。一一本于大小经律。深思细择。 <lb ed="X" n="0618c20"/><lb ed="R060" n="0620b08"/>融会贯通。方敢组织成文。使其言简意尽。幷无 <lb ed="X" n="0618c21"/><lb ed="R060" n="0620b09"/>片言隻字。敢任私臆。但不复如毘尼集要。逐节 <lb ed="X" n="0618c22"/><lb ed="R060" n="0620b10"/>标其出某处耳。倘不相信。请遍阅大藏极其精 <lb ed="X" n="0618c23"/><lb ed="R060" n="0620b11"/>通。然後料简予所不及。赐以教正。予深望焉。</item> <lb ed="X" n="0618c24"/><lb ed="R060" n="0620b12"/><item xml:id="itemX38p0618c2401"><anchor xml:id="nkr_note_add_0618c2401" n="0618c2401"/><anchor xml:id="beg0618c2401" n="0618c2401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0618c2401"/>大乘律法。虽是一切律之所朝宗。然既通于七 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0619a" n="0619a"/> <lb ed="X" n="0619a01"/><lb ed="R060" n="0620b13"/>众。故于比丘五篇七聚名義。仍须隐而不说。盖 <lb ed="X" n="0619a02"/><lb ed="R060" n="0620b14"/>菩萨比丘。及比丘尼。自应习学毘尼集要。及律 <lb ed="X" n="0619a03"/><lb ed="R060" n="0620b15"/>藏全书即于彼中通晓篇聚名義。此中不必更 <lb ed="X" n="0619a04"/><lb ed="R060" n="0620b16"/>宣。若菩萨沙弥。菩萨优婆塞等。只须依此修学。 <lb ed="X" n="0619a05"/><lb ed="R060" n="0620b17"/>而篇聚名義。尙非分内之所应知。万万勿求先 <lb ed="X" n="0619a06"/><lb ed="R060" n="0620b18"/>知。致成盗法重难。高明之士。信之愼之。</item></list></cb:div> <lb ed="X" n="0619a07"/> <lb ed="X" n="0619a08"/> <lb ed="X" n="0619a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1"><persName>佛</persName>说梵网经菩萨心地品合註</cb:mulu> <lb ed="X" n="0619a10"/><cb:docNumber>No. 694</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0619a11"/><lb ed="R060" n="0621a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><persName>佛</persName>说梵网经菩萨心地品合註卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0619a12"/> <lb ed="X" n="0619a13"/><lb ed="R060" n="0621a02"/><byline cb:type="other">姚秦 三藏法师 鸠摩罗什 译</byline> <lb ed="X" n="0619a14"/><lb ed="R060" n="0621a03"/><byline cb:type="author">明 菩萨沙弥古吴 智旭 註</byline> <lb ed="X" n="0619a15"/><lb ed="R060" n="0621a04"/><byline cb:type="other">菩萨比丘温陵 道昉 订</byline> <lb ed="X" n="0619a16"/> <lb ed="X" n="0619a17"/><lb ed="R060" n="0621a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0619a1701">△入文为三。从品初至光为何等相。有九行经。为 <lb ed="X" n="0619a18"/><lb ed="R060" n="0621a06"/>放光发起分。从尔时释迦擎接大众。至下卷心心 <lb ed="X" n="0619a19"/><lb ed="R060" n="0621a07"/>顶戴欢喜受持。为正示法门分。从尔时释迦牟尼 <lb ed="X" n="0619a20"/><lb ed="R060" n="0621a08"/><persName>佛</persName>说上莲花台藏至卷终。有八行经十四行偈。为 <lb ed="X" n="0619a21"/><lb ed="R060" n="0621a09"/>流通益世分。虽是六十二品中之一品。序及流通。 <lb ed="X" n="0619a22"/><lb ed="R060" n="0621a10"/>自在全经。而就兹一品。三分宛然。</p><p xml:id="pX38p0619a2214" cb:place="inline">初放光发起 <lb ed="X" n="0619a23"/><lb ed="R060" n="0621a11"/>为三。初总标法会时处。二释迦放光警众。三菩萨 <lb ed="X" n="0619a24"/><lb ed="R060" n="0621a12"/>放光集问。</p><p xml:id="pX38p0619a2405" cb:place="inline">初总标法会时处又二。初明时处主 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0619b" n="0619b"/> <lb ed="X" n="0619b01"/><lb ed="R060" n="0621a13"/>伴。二指所说法门。</p><p xml:id="pX38p0619b0108" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619b02"/><lb ed="R060" n="0621a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0619b0201">尔时释迦牟尼<persName>佛</persName>。在第四禅地中<name role="" type="person">摩醯首罗</name>天王宫。 <lb ed="X" n="0619b03"/><lb ed="R060" n="0621a15"/>与无量大梵天王。不可说不可说菩萨众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619b04"/><lb ed="R060" n="0621a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0619b0401">诸经通序。皆具六种成就。此是一品别行。略无信 <lb ed="X" n="0619b05"/><lb ed="R060" n="0621a17"/>闻。以信闻二義。文在初品。理贯全经故也。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0619b0501" n="0619b0501"/><anchor xml:id="beg0619b0501" n="0619b0501"/>但<anchor xml:id="end0619b0501"/>出 <lb ed="X" n="0619b06"/><lb ed="R060" n="0621a18"/>四种。尔时二字。标时成就。释迦牟尼。标主成就第 <lb ed="X" n="0619b07"/><lb ed="R060" n="0621b01"/>四禅地。标处成就。梵王菩萨。标伴成就。既主伴同 <lb ed="X" n="0619b08"/><lb ed="R060" n="0621b02"/>时同处。必闻妙法。既闻妙法。必如理信解。文虽标 <lb ed="X" n="0619b09"/><lb ed="R060" n="0621b03"/>四。義乃具六。言尔时者。时无实法。长短唯心。但據 <lb ed="X" n="0619b10"/><lb ed="R060" n="0621b04"/>师资道合。機教相符。总名尔时。言释迦牟尼<persName>佛</persName>者。 <lb ed="X" n="0619b11"/><lb ed="R060" n="0621b05"/>乃我本师万德嘉号。<persName>佛</persName>有无量德。应有无量名。今 <lb ed="X" n="0619b12"/><lb ed="R060" n="0621b06"/>且就此土示生之姓。及父王所立之字。人共称之。 <lb ed="X" n="0619b13"/><lb ed="R060" n="0621b07"/>梵语释迦。此翻能仁。亦翻能儒。亦翻直林。此即是 <lb ed="X" n="0619b14"/><lb ed="R060" n="0621b08"/>姓。梵语牟尼。此翻寂默。由菩萨为太子时。躬临释 <lb ed="X" n="0619b15"/><lb ed="R060" n="0621b09"/>种大会。释众咸皆默然。父王为立此字。姓字合称。 <lb ed="X" n="0619b16"/><lb ed="R060" n="0621b10"/>立兹嘉号。约義释者。寂默故不住生死。能仁故不 <lb ed="X" n="0619b17"/><lb ed="R060" n="0621b11"/>住涅槃。悲智双运。乃称大觉。<anchor xml:id="nkr_note_add_0619b1701" n="0619b1701"/><anchor xml:id="beg0619b1701" n="0619b1701"/>在<anchor xml:id="end0619b1701"/>第四禅地者。法身 <lb ed="X" n="0619b18"/><lb ed="R060" n="0621b12"/>无在无不在。为众生故。示现住处。有云暂时名在。 <lb ed="X" n="0619b19"/><lb ed="R060" n="0621b13"/>久居名住。此偏擧耳。久亦名在。暂亦名住。在之与 <lb ed="X" n="0619b20"/><lb ed="R060" n="0621b14"/>住。字别義<anchor xml:id="nkr_note_add_0619b2001" n="0619b2001"/><anchor xml:id="beg0619b2001" n="0619b2001"/>同<anchor xml:id="end0619b2001"/>。今约住释義。<persName>佛</persName>有四住。一者天住。二 <lb ed="X" n="0619b21"/><lb ed="R060" n="0621b15"/>者梵住。三者圣住。四者<persName>佛</persName>住。五戒十善。名为天住。 <lb ed="X" n="0619b22"/><lb ed="R060" n="0621b16"/>四禅八定。慈悲喜捨。名为梵住。戒定慧脱。名为圣 <lb ed="X" n="0619b23"/><lb ed="R060" n="0621b17"/>住。首楞三昧。十力无畏不共等法。名为<persName>佛</persName>住。行住 <lb ed="X" n="0619b24"/><lb ed="R060" n="0621b18"/>坐卧四威仪中。恒不離此一切法门。以天住应欲 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0619c" n="0619c"/> <lb ed="X" n="0619c01"/><lb ed="R060" n="0622a01"/>界機。以梵住应色无色機。以圣住应三乘機。以<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0619c02"/><lb ed="R060" n="0622a02"/>住应一乘機。<persName>佛</persName>为能住。四法为所住。又四法为能 <lb ed="X" n="0619c03"/><lb ed="R060" n="0622a03"/>住。天王宫为所住。以此四法摄众生故。示有住处。 <lb ed="X" n="0619c04"/><lb ed="R060" n="0622a04"/>住本无住。非似凡夫。于无住中随业住也。第四禅 <lb ed="X" n="0619c05"/><lb ed="R060" n="0622a05"/>名为地者。于三界九地中。即捨念淸净地。<persName>佛</persName>既在 <lb ed="X" n="0619c06"/><lb ed="R060" n="0622a06"/>此。应同梵住。而意在敷心地门。接众见本。则是住 <lb ed="X" n="0619c07"/><lb ed="R060" n="0622a07"/>于<persName>佛</persName>住也。<name role="" type="person">摩醯首罗</name>。此翻大自在。居于色究竟天。 <lb ed="X" n="0619c08"/><lb ed="R060" n="0622a08"/>为大千世界尊主。亦名大梵天王。大千界内。唯有 <lb ed="X" n="0619c09"/><lb ed="R060" n="0622a09"/>一王。今言无量。则他方雲集众也。菩萨義见玄義。 <lb ed="X" n="0619c10"/><lb ed="R060" n="0622a10"/>不可说不可说者。大数极名。大梵为异生众。菩萨 <lb ed="X" n="0619c11"/><lb ed="R060" n="0622a11"/>为同生众。若异若同。总是夙闻大教。成就大根。应 <lb ed="X" n="0619c12"/><lb ed="R060" n="0622a12"/>闻此大法者。乃与此大会耳。观心释者。介尔有心 <lb ed="X" n="0619c13"/><lb ed="R060" n="0622a13"/>名尔时。此心与一切众生同体名释迦。此心本性 <lb ed="X" n="0619c14"/><lb ed="R060" n="0622a14"/>空寂名牟尼。此心本自灵觉名<persName>佛</persName>。此心本自平等 <lb ed="X" n="0619c15"/><lb ed="R060" n="0622a15"/>淸净。名四禅地。此心本来自在。无所繫属。名摩醯 <lb ed="X" n="0619c16"/><lb ed="R060" n="0622a16"/>首罗宫。此心具一切淸净差别功德。名无量大梵 <lb ed="X" n="0619c17"/><lb ed="R060" n="0622a17"/>天王。此心具一切无差别智慧不可穷尽。名不可 <lb ed="X" n="0619c18"/><lb ed="R060" n="0622a18"/>说不可说菩萨众。</p> <lb ed="X" n="0619c19"/><lb ed="R060" n="0622b01"/><p xml:id="pX38p0619c1901">△二指所说法门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619c20"/><lb ed="R060" n="0622b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0619c2001">说<name role="" type="person">莲花台藏世界</name><name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>所说心地法门品。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619c21"/><lb ed="R060" n="0622b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0619c2101">海众雲攒。欲闻大法。随機演示。意在归源。如此心 <lb ed="X" n="0619c22"/><lb ed="R060" n="0622b04"/>地法门。乃<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>所说。而净满本尊。乃居莲花 <lb ed="X" n="0619c23"/><lb ed="R060" n="0622b05"/>台藏世界。今为众宣说。俾知厥本。以为下文擎接 <lb ed="X" n="0619c24"/><lb ed="R060" n="0622b06"/>礼觐之先容也。此花藏虽名报土。而称法垂报。体 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0620a" n="0620a"/> <lb ed="X" n="0620a01"/><lb ed="R060" n="0622b07"/>即寂光。寂光理性。藉报乃彰。如此指点。正欲令人 <lb ed="X" n="0620a02"/><lb ed="R060" n="0622b08"/>自悟耳。观心释者。此心体无染汚。具妙因果。名为 <lb ed="X" n="0620a03"/><lb ed="R060" n="0622b09"/>莲花。此心坚实高显。一切法之中道名台。此心廣 <lb ed="X" n="0620a04"/><lb ed="R060" n="0622b10"/>含诸法名藏。此心竖穷名世。横遍名界。此心離过 <lb ed="X" n="0620a05"/><lb ed="R060" n="0622b11"/>绝非名净。具尘沙德名满。一心遍喩诸心名说。此 <lb ed="X" n="0620a06"/><lb ed="R060" n="0622b12"/>心众法之所集起名心。此心众法之所依持名地。 <lb ed="X" n="0620a07"/><lb ed="R060" n="0622b13"/>此心堪作轨持名法。此心遍通诸法名门。略释梗 <lb ed="X" n="0620a08"/><lb ed="R060" n="0622b14"/>槪如此。下文不复委出。可以意知。</p> <lb ed="X" n="0620a09"/><lb ed="R060" n="0622b15"/><p xml:id="pX38p0620a0901">△二释迦放光警众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620a10"/><lb ed="R060" n="0622b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0620a1001">是时释迦身放慧光。所照从此天王宫。乃至莲花台 <lb ed="X" n="0620a11"/><lb ed="R060" n="0622b17"/>藏世界。其中一切世界。一切众生。各各相视。欢喜快 <lb ed="X" n="0620a12"/><lb ed="R060" n="0622b18"/>乐。而未能知此光。光何因何缘。皆生疑念。无量天人。 <lb ed="X" n="0620a13"/><lb ed="R060" n="0623a01"/>亦生疑念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620a14"/><lb ed="R060" n="0623a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0620a1401">前<anchor xml:id="nkr_note_add_0620a1401" n="0620a1401"/><anchor xml:id="beg0620a1401" n="0620a1401"/>已<anchor xml:id="end0620a1401"/>说示花台世界。舍那本尊所说法门。恐人不 <lb ed="X" n="0620a15"/><lb ed="R060" n="0623a03"/>信。故又放光彻照其境。俾悟本源也。慧光者。色心 <lb ed="X" n="0620a16"/><lb ed="R060" n="0623a04"/>不二。故身光即是慧光。说智及智处。皆名为般若 <lb ed="X" n="0620a17"/><lb ed="R060" n="0623a05"/>也。所照乃至华藏等者。本迹不二。故能照穷法界 <lb ed="X" n="0620a18"/><lb ed="R060" n="0623a06"/>海也。相视快乐者。以生<persName>佛</persName>体同。故不觉受熏之易。 <lb ed="X" n="0620a19"/><lb ed="R060" n="0623a07"/>未知何因何缘者。未知本源心地之因开迹显本 <lb ed="X" n="0620a20"/><lb ed="R060" n="0623a08"/>之缘也。皆生疑念者。众生则久在沉迷。天人则但 <lb ed="X" n="0620a21"/><lb ed="R060" n="0623a09"/>秉权迹。故一时开悟为难也。</p> <lb ed="X" n="0620a22"/><lb ed="R060" n="0623a10"/><p xml:id="pX38p0620a2201">△三菩萨放光集问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620a23"/><lb ed="R060" n="0623a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0620a2301">尔时众中玄通华光主菩萨。从大莊严华光明三昧 <lb ed="X" n="0620a24"/><lb ed="R060" n="0623a12"/>起。以<persName>佛</persName>神力。放金刚白雲色光。光照一切世界。是中 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0620b" n="0620b"/> <lb ed="X" n="0620b01"/><lb ed="R060" n="0623a13"/>一切菩萨。皆来集会。与共同心异口问此光。光为何 <lb ed="X" n="0620b02"/><lb ed="R060" n="0623a14"/>等相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620b03"/><lb ed="R060" n="0623a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0620b0301">众既生疑。理须发悟。非藉当機。孰为请主。而发迹 <lb ed="X" n="0620b04"/><lb ed="R060" n="0623a16"/>显本。乃是不思议大事因缘。故必放光警集海众 <lb ed="X" n="0620b05"/><lb ed="R060" n="0623a17"/>同致问也。菩萨名玄通华光主者。玄微通彻。即该 <lb ed="X" n="0620b06"/><lb ed="R060" n="0623a18"/>因彻果之称。华表于行。光表于智。此行此智。成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0620b07"/><lb ed="R060" n="0623b01"/>本源。故名为主。玄则华光皆玄。智行之性甚微妙 <lb ed="X" n="0620b08"/><lb ed="R060" n="0623b02"/>故。通则华光皆通。智行之法遍因果故。梵语三昧。 <lb ed="X" n="0620b09"/><lb ed="R060" n="0623b03"/>此翻正定。所住三昧。名大莊严华光明者。此智行。 <lb ed="X" n="0620b10"/><lb ed="R060" n="0623b04"/>乃称性所起。还莊严性。故名大也。以<persName>佛</persName>神力者。本 <lb ed="X" n="0620b11"/><lb ed="R060" n="0623b05"/>住三昧。触<persName>佛</persName>光而起定。随承<persName>佛</persName>力。而放光召众也。 <lb ed="X" n="0620b12"/><lb ed="R060" n="0623b06"/>所放光名金刚白雲色者。究竟坚固。故名金刚。表 <lb ed="X" n="0620b13"/><lb ed="R060" n="0623b07"/>法身德。净无瑕玷。名之为白。表般若德。万德丛集。 <lb ed="X" n="0620b14"/><lb ed="R060" n="0623b08"/>名之为雲。表解脱德。又三德皆坚固。三德皆无瑕。 <lb ed="X" n="0620b15"/><lb ed="R060" n="0623b09"/>三德皆集法。如此光明。全是三德秘藏。一切世界 <lb ed="X" n="0620b16"/><lb ed="R060" n="0623b10"/>菩萨之所同修同证。故蒙照皆来集会也。同心异 <lb ed="X" n="0620b17"/><lb ed="R060" n="0623b11"/>口问此光者。还问前来<persName>佛</persName>所放光因缘相也。</p> <lb ed="X" n="0620b18"/><lb ed="R060" n="0623b12"/><p xml:id="pX38p0620b1801">△次正示法门二。初舍那说心地法。次释迦宣菩 <lb ed="X" n="0620b19"/><lb ed="R060" n="0623b13"/>萨戒。</p><p xml:id="pX38p0620b1903" cb:place="inline">初中三。初问答标名。次正说義趣。三付嘱 <lb ed="X" n="0620b20"/><lb ed="R060" n="0623b14"/>弘传。</p><p xml:id="pX38p0620b2003" cb:place="inline">初又二。初释迦腾问。二舍那垂答。</p><p xml:id="pX38p0620b2016" cb:place="inline">初复 <lb ed="X" n="0620b21"/><lb ed="R060" n="0623b15"/>二。初摄众见本。二为众请法。</p><p xml:id="pX38p0620b2112" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620b22"/><lb ed="R060" n="0623b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0620b2201">是时释迦即擎接此世界大众。还至<name role="" type="person">莲花台藏世界</name>。 <lb ed="X" n="0620b23"/><lb ed="R060" n="0623b17"/>百万亿紫金刚光明宫中。见<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>。坐百万亿莲 <lb ed="X" n="0620b24"/><lb ed="R060" n="0623b18"/>华赫赫光明座上。时释迦及诸大众。一时礼敬卢舍 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0620c" n="0620c"/> <lb ed="X" n="0620c01"/><lb ed="R060" n="0624a01"/>那<persName>佛</persName>足下<anchor xml:id="nkr_note_add_0620c0101" n="0620c0101"/><anchor xml:id="beg0620c0101" n="0620c0101"/>已<anchor xml:id="end0620c0101"/>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c02"/><lb ed="R060" n="0624a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0620c0201">华藏是本源世界。犹如故<anchor xml:id="nkr_note_add_0620c0201" n="0620c0201"/><anchor xml:id="beg0620c0201" n="0620c0201"/>鄕<anchor xml:id="end0620c0201"/>。故言还也。前虽放光 <lb ed="X" n="0620c03"/><lb ed="R060" n="0624a03"/>照彻斯境。而大众但承光远见。未曾亲履。今始面 <lb ed="X" n="0620c04"/><lb ed="R060" n="0624a04"/>奉本尊。知本迹之非隔。一时礼敬。正表以迹合本 <lb ed="X" n="0620c05"/><lb ed="R060" n="0624a05"/>也。</p> <lb ed="X" n="0620c06"/><lb ed="R060" n="0624a06"/><p xml:id="pX38p0620c0601">△二为众请法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c07"/><lb ed="R060" n="0624a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0620c0701">释迦<persName>佛</persName>言。此世界中地及虚空一切众生。为何因缘。 <lb ed="X" n="0620c08"/><lb ed="R060" n="0624a08"/>得成菩萨十地道。当成<persName>佛</persName>果。为何等相。如<persName>佛</persName>性本源 <lb ed="X" n="0620c09"/><lb ed="R060" n="0624a09"/>品中廣问一切菩萨种子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c10"/><lb ed="R060" n="0624a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0620c1001">前既两番放光。动其疑念。令其发问。故今代众启 <lb ed="X" n="0620c11"/><lb ed="R060" n="0624a11"/>请。褈问因缘深義。俾各从本<persName>佛</persName>亲闻也。地及虚空 <lb ed="X" n="0620c12"/><lb ed="R060" n="0624a12"/>一切众生者。五趣。及四王忉利二天。为地居众生。 <lb ed="X" n="0620c13"/><lb ed="R060" n="0624a13"/>馀四欲天。及色。无色界。为空居众生。是诸众生。皆 <lb ed="X" n="0620c14"/><lb ed="R060" n="0624a14"/>悉当成<persName>佛</persName>果。但未知由何因缘耳。十地为分果。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0620c15"/><lb ed="R060" n="0624a15"/>为满果。成之必藉因缘。而若因若果。必有其相。今 <lb ed="X" n="0620c16"/><lb ed="R060" n="0624a16"/>直略问而<anchor xml:id="nkr_note_add_0620c1601" n="0620c1601"/><anchor xml:id="beg0620c1601" n="0620c1601"/>已<anchor xml:id="end0620c1601"/>。若廣问者。具如<persName>佛</persName>性本源品也。此即 <lb ed="X" n="0620c17"/><lb ed="R060" n="0624a17"/>结集家语。悬指彼处全经。後皆仿此。</p> <lb ed="X" n="0620c18"/><lb ed="R060" n="0624a18"/><p xml:id="pX38p0620c1801">△二舍那垂答二。初以定示答。次诫听言答。</p><p xml:id="pX38p0620c1818" cb:place="inline">今 <lb ed="X" n="0620c19"/><lb ed="R060" n="0624b01"/>初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c20"/><lb ed="R060" n="0624b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0620c2001">尔时<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>。即大欢喜。现虚空光体性本源成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0620c21"/><lb ed="R060" n="0624b03"/>常住法身三昧。示诸大众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0620c22"/><lb ed="R060" n="0624b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0620c2201">将演法门。先以定示者。略有三義。一者为显法体 <lb ed="X" n="0620c23"/><lb ed="R060" n="0624b05"/>以此法门。非语言文字之所能宣。唯是圣智所行 <lb ed="X" n="0620c24"/><lb ed="R060" n="0624b06"/>境界。然<persName>佛</persName>既亲证此法。则常时在定。那有出入。当 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0621a" n="0621a"/> <lb ed="X" n="0621a01"/><lb ed="R060" n="0624b07"/>体即是。亦何隐现。<anchor xml:id="nkr_note_add_0621a0101" n="0621a0101"/><anchor xml:id="beg0621a0101" n="0621a0101"/>但<anchor xml:id="end0621a0101"/>众生久沉迷网。唯同体大悲 <lb ed="X" n="0621a02"/><lb ed="R060" n="0624b08"/>能以不思议称性方便而开晓之。故名为现也。二 <lb ed="X" n="0621a03"/><lb ed="R060" n="0624b09"/>者为顺悉昙因缘。自有众生闻说法而得四益。亦 <lb ed="X" n="0621a04"/><lb ed="R060" n="0624b10"/>自有众生见入定而得四益。故须以定示之。三者 <lb ed="X" n="0621a05"/><lb ed="R060" n="0624b11"/>为显<persName>如来</persName>一语一默。无非妙道。所作<persName>佛</persName>事。皆悉不 <lb ed="X" n="0621a06"/><lb ed="R060" n="0624b12"/>虚。先以定示。了知此法不滞言诠。复以语答。了知 <lb ed="X" n="0621a07"/><lb ed="R060" n="0624b13"/>此法不堕暗证。相貌音声。皆为教体。而此三昧名 <lb ed="X" n="0621a08"/><lb ed="R060" n="0624b14"/>虚空光体性等者。虚空则荡无纤尘。光则遍照法 <lb ed="X" n="0621a09"/><lb ed="R060" n="0624b15"/>界。体性则实相真源。亦三德秘藏之异名耳。此秘 <lb ed="X" n="0621a10"/><lb ed="R060" n="0624b16"/>密藏。一切众生本来具足。为成<persName>佛</persName>之真因。诸<persName>佛</persName>如 <lb ed="X" n="0621a11"/><lb ed="R060" n="0624b17"/>来究竟圆证。成常住之极果。今和盘托出。直使大 <lb ed="X" n="0621a12"/><lb ed="R060" n="0624b18"/>众当下见其若因若果之相。亦可谓直捷痛快者 <lb ed="X" n="0621a13"/><lb ed="R060" n="0625a01"/>矣。</p> <lb ed="X" n="0621a14"/><lb ed="R060" n="0625a02"/><p xml:id="pX38p0621a1401">△次诫听言答二。初诫修三慧。次委答所问。</p><p xml:id="pX38p0621a1418" cb:place="inline">今 <lb ed="X" n="0621a15"/><lb ed="R060" n="0625a03"/>初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621a16"/><lb ed="R060" n="0625a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0621a1601">是诸<persName>佛</persName>子谛听。善思修行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621a17"/><lb ed="R060" n="0625a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0621a1701"><persName>佛</persName>法虽妙。非慧莫悟。妙悟虽多。三慧收尽。听不谛 <lb ed="X" n="0621a18"/><lb ed="R060" n="0625a06"/>审。则闻慧不生。思不如理。则思慧不生。行不努力。 <lb ed="X" n="0621a19"/><lb ed="R060" n="0625a07"/>则修慧不生。闻慧在名字。思慧在观行。修慧在相 <lb ed="X" n="0621a20"/><lb ed="R060" n="0625a08"/>似。由闻慧故。得伏五住。由思慧故。得净六根。由修 <lb ed="X" n="0621a21"/><lb ed="R060" n="0625a09"/>慧故。得开秘藏。此犹次第为语。若称性者。三慧幷 <lb ed="X" n="0621a22"/><lb ed="R060" n="0625a10"/>在一心之中。</p> <lb ed="X" n="0621a23"/><lb ed="R060" n="0625a11"/><p xml:id="pX38p0621a2301">△次委答所问二。初总答因果本迹。二廣示心地 <lb ed="X" n="0621a24"/><lb ed="R060" n="0625a12"/>名相。</p><p xml:id="pX38p0621a2403" cb:place="inline">初中又四。初明因。二明果。三从本垂迹。四 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0621b" n="0621b"/> <lb ed="X" n="0621b01"/><lb ed="R060" n="0625a13"/>摄迹归本。</p><p xml:id="pX38p0621b0105" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621b02"/><lb ed="R060" n="0625a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0621b0201">我<anchor xml:id="nkr_note_add_0621b0201" n="0621b0201"/><anchor xml:id="beg0621b0201" n="0621b0201"/>已<anchor xml:id="end0621b0201"/>百阿僧祇劫修行心地。以之为因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621b03"/><lb ed="R060" n="0625a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0621b0301">以身为证。明是自行真实法门也。梵语阿僧祇。此 <lb ed="X" n="0621b04"/><lb ed="R060" n="0625a16"/>云无数。不言三阿僧祇。而言百阿僧祇者。被界外 <lb ed="X" n="0621b05"/><lb ed="R060" n="0625a17"/>機。须知因地如斯遥旷也。</p> <lb ed="X" n="0621b06"/><lb ed="R060" n="0625a18"/><p xml:id="pX38p0621b0601">△二明果。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621b07"/><lb ed="R060" n="0625b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0621b0701">初捨凡夫。成<persName>等正觉</persName>。号为卢舍那。住<name role="" type="person">莲花台藏世界</name> <lb ed="X" n="0621b08"/><lb ed="R060" n="0625b02"/>海。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621b09"/><lb ed="R060" n="0625b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0621b0901">生相无明永尽。名为初捨凡夫。果德究竟圆极。名 <lb ed="X" n="0621b10"/><lb ed="R060" n="0625b04"/>为成<persName>等正觉</persName>。等则双照二边。正则契会中道。于十 <lb ed="X" n="0621b11"/><lb ed="R060" n="0625b05"/>号中。即是<persName>正遍知</persName>号也。卢舍那者。此云净满。如望 <lb ed="X" n="0621b12"/><lb ed="R060" n="0625b06"/>夜之月。黑相都净。光体圆满。从德立号。报智冥法 <lb ed="X" n="0621b13"/><lb ed="R060" n="0625b07"/>之极称也。住<name role="" type="person">莲花台藏世界</name>海者。实报无障碍土。 <lb ed="X" n="0621b14"/><lb ed="R060" n="0625b08"/>诸<persName>佛</persName>所感称实果报。色心不二。依正褈褈。又此世 <lb ed="X" n="0621b15"/><lb ed="R060" n="0625b09"/>界。由于众生心性显现。还依众生心性安住。众生 <lb ed="X" n="0621b16"/><lb ed="R060" n="0625b10"/>心性。名为莲花。在汚不染。因果同时。由此心性妙 <lb ed="X" n="0621b17"/><lb ed="R060" n="0625b11"/>莲花故。乃使世界亦如莲花。即此心性为万法之 <lb ed="X" n="0621b18"/><lb ed="R060" n="0625b12"/>宗极故名台。含无边之刹网故名藏。竖无终始故 <lb ed="X" n="0621b19"/><lb ed="R060" n="0625b13"/>名世。横绝方隅故名界。深廣难思故名海。究竟契 <lb ed="X" n="0621b20"/><lb ed="R060" n="0625b14"/>合故名住也。</p> <lb ed="X" n="0621b21"/><lb ed="R060" n="0625b15"/><p xml:id="pX38p0621b2101">△三从本垂迹。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621b22"/><lb ed="R060" n="0625b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0621b2201">其台周遍有千葉。一葉一世界。为千世界。我化为千 <lb ed="X" n="0621b23"/><lb ed="R060" n="0625b17"/>释迦。據千世界。後就一葉世界。复有百亿<name role="" type="person">须弥山</name>。百 <lb ed="X" n="0621b24"/><lb ed="R060" n="0625b18"/>亿日月。百亿四天下。百亿<name role="" type="person">南阎浮提</name>。百亿菩萨释迦 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0621c" n="0621c"/> <lb ed="X" n="0621c01"/><lb ed="R060" n="0626a01"/>坐百亿菩提树下。各说汝所问菩提萨埵心地。其馀 <lb ed="X" n="0621c02"/><lb ed="R060" n="0626a02"/>九百九十九释迦。各各现千百亿释迦亦复如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621c03"/><lb ed="R060" n="0626a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0621c0301">周遍千葉者。圆表千法。别应二地。略如玄義所明 <lb ed="X" n="0621c04"/><lb ed="R060" n="0626a04"/>也。千释迦者。正起信论所明于色究竟天。示现世 <lb ed="X" n="0621c05"/><lb ed="R060" n="0626a05"/>间最高大身。乃带劣勝应。通機所见者也。據者。统 <lb ed="X" n="0621c06"/><lb ed="R060" n="0626a06"/>摄化导之義。百亿者。千万为亿。共是十万万数。乃 <lb ed="X" n="0621c07"/><lb ed="R060" n="0626a07"/>大千世界之区域也。须弥。此云妙高。四宝所成。居 <lb ed="X" n="0621c08"/><lb ed="R060" n="0626a08"/>四洲大海之中。腹细上廣。顶为忉利所居。腰为日 <lb ed="X" n="0621c09"/><lb ed="R060" n="0626a09"/>月所绕。如起世经廣明。<name role="" type="person">阎浮提</name>者。四洲之一。在须 <lb ed="X" n="0621c10"/><lb ed="R060" n="0626a10"/>弥南。为诸<persName>佛</persName>示生之处。此洲有一大树名<name role="" type="person">阎浮提</name>。 <lb ed="X" n="0621c11"/><lb ed="R060" n="0626a11"/>馀洲所无。故以为名。亦名赡部洲也。菩萨释迦者。 <lb ed="X" n="0621c12"/><lb ed="R060" n="0626a12"/>初坐菩提树下。未示成<persName>佛</persName>。犹名菩萨。化复现化。遍 <lb ed="X" n="0621c13"/><lb ed="R060" n="0626a13"/>千百亿界者。廣摄群機。曲垂方便。正起信论所明 <lb ed="X" n="0621c14"/><lb ed="R060" n="0626a14"/>自然而有不思议业。能现十方利益众生。乃人间 <lb ed="X" n="0621c15"/><lb ed="R060" n="0626a15"/>劣应。藏機所见者也。各各现千百亿释迦。千字疑 <lb ed="X" n="0621c16"/><lb ed="R060" n="0626a16"/>衍。以合计乃成千百亿故。</p> <lb ed="X" n="0621c17"/><lb ed="R060" n="0626a17"/><p xml:id="pX38p0621c1701">△四摄迹归本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621c18"/><lb ed="R060" n="0626a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0621c1801">千葉上<persName>佛</persName>。是吾化身。千百亿释迦。是千释迦化身。吾 <lb ed="X" n="0621c19"/><lb ed="R060" n="0626b01"/>以为本源。名为<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621c20"/><lb ed="R060" n="0626b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0621c2001">从本垂迹。则不异而异。摄迹归本。则异而不异。指 <lb ed="X" n="0621c21"/><lb ed="R060" n="0626b03"/>两褈化。归于一真。正欲人各悟本源觉性。元自淸 <lb ed="X" n="0621c22"/><lb ed="R060" n="0626b04"/>净圆满耳。</p> <lb ed="X" n="0621c23"/><lb ed="R060" n="0626b05"/><p xml:id="pX38p0621c2301">△次廣示心地名相二。初正列四十法门。次结示 <lb ed="X" n="0621c24"/><lb ed="R060" n="0626b06"/>得入果相。</p><p xml:id="pX38p0621c2405" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0622a" n="0622a"/> <lb ed="X" n="0622a01"/><lb ed="R060" n="0626b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0622a0101">尔时<name role="" type="person">莲花台藏世界</name><name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>廣答告千释迦千百 <lb ed="X" n="0622a02"/><lb ed="R060" n="0626b08"/>亿释迦所问心地法品。诸<persName>佛</persName>当知。坚信忍中。十发趣 <lb ed="X" n="0622a03"/><lb ed="R060" n="0626b09"/>心向果。一捨心。二戒心。三忍心。四进心。五定心。六慧 <lb ed="X" n="0622a04"/><lb ed="R060" n="0626b10"/>心。七愿心。八护心。九喜心。十顶心。诸<persName>佛</persName>当知。从是十 <lb ed="X" n="0622a05"/><lb ed="R060" n="0626b11"/>发趣<anchor xml:id="nkr_note_add_0622a0501" n="0622a0501"/><anchor xml:id="beg0622a0501" n="0622a0501"/>入<anchor xml:id="end0622a0501"/>坚法忍中。十长养心向果。一慈心。二悲心。三 <lb ed="X" n="0622a06"/><lb ed="R060" n="0626b12"/>喜心。四捨心。五施心。六好语心。七益心。八同心。九定 <lb ed="X" n="0622a07"/><lb ed="R060" n="0626b13"/>心。十慧心。诸<persName>佛</persName>当知。从是十长养心入坚修忍中十 <lb ed="X" n="0622a08"/><lb ed="R060" n="0626b14"/>金刚心向果。一信心。二念心。三迴向心。四达心。五直 <lb ed="X" n="0622a09"/><lb ed="R060" n="0626b15"/>心。六不退心。七大乘心。八无相心。九慧心。十不壞心。 <lb ed="X" n="0622a10"/><lb ed="R060" n="0626b16"/>诸<persName>佛</persName>当知。从是十金刚心入坚圣忍中。十地向果。一 <lb ed="X" n="0622a11"/><lb ed="R060" n="0626b17"/>体性平等地。二体性善慧地。三体性光明地。四体性 <lb ed="X" n="0622a12"/><lb ed="R060" n="0626b18"/>尔<g ref="#CB08504">焰</g>地。五体性慧照地。六体性华光地。七体性满足 <lb ed="X" n="0622a13"/><lb ed="R060" n="0627a01"/>地。八体性<persName>佛</persName>吼地。九体性花严地。十体性入<persName>佛</persName>界地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622a14"/><lb ed="R060" n="0627a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0622a1401">坚信忍者。从外凡位。仰信中道<persName>佛</persName>性之理。修习坚 <lb ed="X" n="0622a15"/><lb ed="R060" n="0627a03"/>固。得成于忍。乃证发趣位也。发趣心者。从假入空。 <lb ed="X" n="0622a16"/><lb ed="R060" n="0627a04"/>开发趣向登菩提路。向果者。一一心皆向<persName>佛</persName>果。又 <lb ed="X" n="0622a17"/><lb ed="R060" n="0627a05"/>一一心中。各具向果二義。趣入名向。住位名果。如 <lb ed="X" n="0622a18"/><lb ed="R060" n="0627a06"/>四果四向等。此十心即是十波罗蜜。亦即十住法 <lb ed="X" n="0622a19"/><lb ed="R060" n="0627a07"/>门。深达空法而修十度。十度皆是无相法门。护即 <lb ed="X" n="0622a20"/><lb ed="R060" n="0627a08"/>力度。喜即方便。顶即智度。次第与通途稍别者。各 <lb ed="X" n="0622a21"/><lb ed="R060" n="0627a09"/>有取義。不可定执也。又十波罗蜜。皆有长养善法 <lb ed="X" n="0622a22"/><lb ed="R060" n="0627a10"/>金刚坚固義。皆亦体性法门。而但云发趣者。且就 <lb ed="X" n="0622a23"/><lb ed="R060" n="0627a11"/>似解位中。即生心而本无住言之耳。坚法忍者。从 <lb ed="X" n="0622a24"/><lb ed="R060" n="0627a12"/>发趣法。修习坚固。得成于忍。乃证长养位也。长养 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0622b" n="0622b"/> <lb ed="X" n="0622b01"/><lb ed="R060" n="0627a13"/>心者。出空入假。以如幻三昧。长养善法。此即四等 <lb ed="X" n="0622b02"/><lb ed="R060" n="0627a14"/>四摄。定总于等。慧总于摄。亦即十行法门。又四等 <lb ed="X" n="0622b03"/><lb ed="R060" n="0627a15"/>妙定。四摄妙慧。皆有开发趣向。金刚坚固義。皆亦 <lb ed="X" n="0622b04"/><lb ed="R060" n="0627a16"/>体性法门。而但云长养者。且就似解位中。即无住 <lb ed="X" n="0622b05"/><lb ed="R060" n="0627a17"/>而常生心言之耳。坚修忍者。修长养心。坚固成忍。 <lb ed="X" n="0622b06"/><lb ed="R060" n="0627a18"/>乃证金刚位也。金刚心者。习中观。伏无明。犹如金 <lb ed="X" n="0622b07"/><lb ed="R060" n="0627b01"/>刚。不可沮壞。此心名義。大似圆家十信。亦即十迴 <lb ed="X" n="0622b08"/><lb ed="R060" n="0627b02"/>向法门。又信等亦皆有发趣长养義。亦皆是体性 <lb ed="X" n="0622b09"/><lb ed="R060" n="0627b03"/>法门。而但云金刚者。且就似解位中。无住即生心。 <lb ed="X" n="0622b10"/><lb ed="R060" n="0627b04"/>生心即无住言之耳。坚圣忍者。金刚心中。以中道 <lb ed="X" n="0622b11"/><lb ed="R060" n="0627b05"/>观。修习圣法。发真智断。成坚固忍。乃证十地位也。 <lb ed="X" n="0622b12"/><lb ed="R060" n="0627b06"/>断十重障。证十真如。犹如大地。荷负一切。捨凡入 <lb ed="X" n="0622b13"/><lb ed="R060" n="0627b07"/>圣。顿同<persName>佛</persName>体。灼见<persName>佛</persName>性。故一一皆名体性地也。此 <lb ed="X" n="0622b14"/><lb ed="R060" n="0627b08"/>与通途十地。義意颇同。名字迥别。至後方释。又十 <lb ed="X" n="0622b15"/><lb ed="R060" n="0627b09"/>地皆有发趣长养金刚之義。而直云体性地者。前 <lb ed="X" n="0622b16"/><lb ed="R060" n="0627b10"/>约相似解行。故地地皆名为心。此约证真履实。故 <lb ed="X" n="0622b17"/><lb ed="R060" n="0627b11"/>心心皆名为地耳。</p> <lb ed="X" n="0622b18"/><lb ed="R060" n="0627b12"/><p xml:id="pX38p0622b1801">△二结示得入果相又二。初以自身证。二转授众 <lb ed="X" n="0622b19"/><lb ed="R060" n="0627b13"/>生。</p><p xml:id="pX38p0622b1902" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622b20"/><lb ed="R060" n="0627b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0622b2001">是四十法门品。我先为菩萨时修。入<persName>佛</persName>果之根源。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622b21"/><lb ed="R060" n="0627b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0622b2101">正觉如果。此法如根。正觉如海。此法如源。<persName>佛</persName>所先 <lb ed="X" n="0622b22"/><lb ed="R060" n="0627b16"/>修。决定非谬也。</p> <lb ed="X" n="0622b23"/><lb ed="R060" n="0627b17"/><p xml:id="pX38p0622b2301">△二转授众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622b24"/><lb ed="R060" n="0627b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0622b2401">如是一切众生。入发趣长养金刚十地。证当成果。无 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0622c" n="0622c"/> <lb ed="X" n="0622c01"/><lb ed="R060" n="0628a01"/>为无相。大满常住。十力。十八不共行。法身智身满足。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622c02"/><lb ed="R060" n="0628a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0622c0201">入发趣等四十法门。方能证当成果。正显理虽性 <lb ed="X" n="0622c03"/><lb ed="R060" n="0628a03"/>具。心藉修成。不可高谈理性而生邪慢也。无为无 <lb ed="X" n="0622c04"/><lb ed="R060" n="0628a04"/>相者。诸漏永尽。大满者。万德圆极。常住者。不变不 <lb ed="X" n="0622c05"/><lb ed="R060" n="0628a05"/>迁。力不共满足故大满。法身满足故常住。智身满 <lb ed="X" n="0622c06"/><lb ed="R060" n="0628a06"/>足故无为无相。又无为即自在我德。无相即净德。 <lb ed="X" n="0622c07"/><lb ed="R060" n="0628a07"/>大满即乐德。常住即常德。力不共亦无为。无相。大 <lb ed="X" n="0622c08"/><lb ed="R060" n="0628a08"/>满常住。法身亦无为。无相。大满。常住。智身亦无为。 <lb ed="X" n="0622c09"/><lb ed="R060" n="0628a09"/>无相。大满。常住。三德各具四德也。</p> <lb ed="X" n="0622c10"/><lb ed="R060" n="0628a10"/><p xml:id="pX38p0622c1001">△二正说義趣二。初菩萨问義。二舍那详答。</p><p xml:id="pX38p0622c1018" cb:place="inline">今 <lb ed="X" n="0622c11"/><lb ed="R060" n="0628a11"/>初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622c12"/><lb ed="R060" n="0628a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0622c1201">尔时<name role="" type="person">莲花台藏世界</name><name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>。赫赫大光明座上千 <lb ed="X" n="0622c13"/><lb ed="R060" n="0628a13"/>华上<persName>佛</persName>。千百亿<persName>佛</persName>。一切世界<persName>佛</persName>。是座中有一菩萨。名 <lb ed="X" n="0622c14"/><lb ed="R060" n="0628a14"/>华光王大智明菩萨。从座而立。白<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>言。<persName>世尊</persName>。 <lb ed="X" n="0622c15"/><lb ed="R060" n="0628a15"/><persName>佛</persName>上略开十发趣十长养十金刚十地名相。其一一 <lb ed="X" n="0622c16"/><lb ed="R060" n="0628a16"/>義中。未可解了。唯愿说之。唯愿说之。妙极金刚宝藏 <lb ed="X" n="0622c17"/><lb ed="R060" n="0628a17"/>一切智门<persName>如来</persName>百观品中<anchor xml:id="nkr_note_add_0622c1701" n="0622c1701"/><anchor xml:id="beg0622c1701" n="0622c1701"/>已<anchor xml:id="end0622c1701"/>明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0622c18"/><lb ed="R060" n="0628a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0622c1801">于诸<persName>佛</persName>大会中而菩萨启问者。正属所被之機故 <lb ed="X" n="0622c19"/><lb ed="R060" n="0628b01"/>也。华光王。即华光主義。大智明。即玄通義。前文放 <lb ed="X" n="0622c20"/><lb ed="R060" n="0628b02"/>光集众。表示由本智而起妙行。故名玄通华光主。 <lb ed="X" n="0622c21"/><lb ed="R060" n="0628b03"/>此文问義秉修。表示资妙行而趣大觉。故名华光 <lb ed="X" n="0622c22"/><lb ed="R060" n="0628b04"/>王大智明。</p> <lb ed="X" n="0622c23"/><lb ed="R060" n="0628b05"/><p xml:id="pX38p0622c2301">△二舍那详答四。初明十发趣。二明十长养。三明 <lb ed="X" n="0622c24"/><lb ed="R060" n="0628b06"/>十金刚。四明十地。</p><p xml:id="pX38p0622c2408" cb:place="inline">初中三。初总征。二别释。三结 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0623a" n="0623a"/> <lb ed="X" n="0623a01"/><lb ed="R060" n="0628b07"/>指。</p><p xml:id="pX38p0623a0102" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623a02"/><lb ed="R060" n="0628b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0623a0201">尔时<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>言。千<persName>佛</persName>谛听。汝先言云何義者。发趣 <lb ed="X" n="0623a03"/><lb ed="R060" n="0628b09"/>中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623a04"/><lb ed="R060" n="0628b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0623a0401"><anchor xml:id="nkr_note_add_0623a0401" n="0623a0401"/><anchor xml:id="beg0623a0401" n="0623a0401"/>但<anchor xml:id="end0623a0401"/>告千<persName>佛</persName>者。此是<persName>如来</persName>本所修行无上法门。故令 <lb ed="X" n="0623a05"/><lb ed="R060" n="0628b11"/>千<persName>佛</persName>转相传授也。发趣義略如前释。此以十波罗 <lb ed="X" n="0623a06"/><lb ed="R060" n="0628b12"/>蜜。心心开发。趣向真道。名十发趣。别则一心分对 <lb ed="X" n="0623a07"/><lb ed="R060" n="0628b13"/>一住。圆则住住修行此心。乃至妙觉圆满此心。今 <lb ed="X" n="0623a08"/><lb ed="R060" n="0628b14"/>就義便。且约从假入空为解。若利根者。既见于空。 <lb ed="X" n="0623a09"/><lb ed="R060" n="0628b15"/>亦见不空。见不空故。开发趣向证妙真谛。此真即 <lb ed="X" n="0623a10"/><lb ed="R060" n="0628b16"/>中。亦复即俗。三谛圆融。不可思议。一心一切心。一 <lb ed="X" n="0623a11"/><lb ed="R060" n="0628b17"/>切心一心。十段文中。每露此旨。读者须善悟之。</p> <lb ed="X" n="0623a12"/><lb ed="R060" n="0628b18"/><p xml:id="pX38p0623a1201">△二别释十。初捨心<note place="inline">至</note>十顶心。</p><p xml:id="pX38p0623a1213" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623a13"/><lb ed="R060" n="0629a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0623a1301">若<persName>佛</persName>子。一切捨。国土城邑田宅金银明珠男女<anchor xml:id="nkr_note_add_0623a1301" n="0623a1301"/><anchor xml:id="beg0623a1301" n="0623a1301"/>己<anchor xml:id="end0623a1301"/>身。 <lb ed="X" n="0623a14"/><lb ed="R060" n="0629a02"/>有为诸物一切捨。无为无相。我人知见。假会合成。主 <lb ed="X" n="0623a15"/><lb ed="R060" n="0629a03"/>者造作我见。十二因缘。无合无散无受者。十二入。十 <lb ed="X" n="0623a16"/><lb ed="R060" n="0629a04"/>八界。五阴。一切一合相。无我我所相。假成诸法。若内 <lb ed="X" n="0623a17"/><lb ed="R060" n="0629a05"/>一切法。外一切法。不捨不受。菩萨尔时名如假会观 <lb ed="X" n="0623a18"/><lb ed="R060" n="0629a06"/>现前。故捨心入空三昧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623a19"/><lb ed="R060" n="0629a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0623a1901">若<persName>佛</persName>子者。绍<persName>佛</persName>家业。当践<persName>佛</persName>位。故名<persName>佛</persName>子。一切捨 <lb ed="X" n="0623a20"/><lb ed="R060" n="0629a08"/>者。总标修捨。谓捨内外物。乃至捨我法执也。国土 <lb ed="X" n="0623a21"/><lb ed="R060" n="0629a09"/>下。先明捨内外物。无为下。次明捨我法执。谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0623a2101" n="0623a2101"/><anchor xml:id="beg0623a2101" n="0623a2101"/>但<anchor xml:id="end0623a2101"/>观 <lb ed="X" n="0623a22"/><lb ed="R060" n="0629a10"/>无为无相之理。了知一切我人知见。皆是假会合 <lb ed="X" n="0623a23"/><lb ed="R060" n="0629a11"/>成。彼外道妄计有主者。造作者。及神我见。乃至二 <lb ed="X" n="0623a24"/><lb ed="R060" n="0629a12"/>乘妄计有十二因缘实法。其实缘起亦无有合。缘 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0623b" n="0623b"/> <lb ed="X" n="0623b01"/><lb ed="R060" n="0629a13"/>灭亦无有散。亦无有受合受散者。擧凡十二入十 <lb ed="X" n="0623b02"/><lb ed="R060" n="0629a14"/>八界五阴等法。一切凡夫所计一合之相。本无我 <lb ed="X" n="0623b03"/><lb ed="R060" n="0629a15"/>及我所之相。不过是假成诸法耳。是以若内一切 <lb ed="X" n="0623b04"/><lb ed="R060" n="0629a16"/>法。外一切法。本无故不须捨。本无故不可受。此则 <lb ed="X" n="0623b05"/><lb ed="R060" n="0629a17"/>从假入空。名为如假会观。此观现前。任运入空三 <lb ed="X" n="0623b06"/><lb ed="R060" n="0629a18"/>昧矣。此亦可别对发心住者。弃妄故名捨心。发真 <lb ed="X" n="0623b07"/><lb ed="R060" n="0629b01"/>故名发心住也。又发真即是别義。发中即是圆義。 <lb ed="X" n="0623b08"/><lb ed="R060" n="0629b02"/>一切法不受。是遮俗照真。一切法不捨。是遮真照 <lb ed="X" n="0623b09"/><lb ed="R060" n="0629b03"/>俗。又不受即双遮。不捨即双照。双遮双照。中道宛 <lb ed="X" n="0623b10"/><lb ed="R060" n="0629b04"/>然。</p> <lb ed="X" n="0623b11"/><lb ed="R060" n="0629b05"/><p xml:id="pX38p0623b1101">△二戒心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623b12"/><lb ed="R060" n="0629b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0623b1201">若<persName>佛</persName>子。戒。非非戒。无受者。十善戒。无师说法。欺盗乃 <lb ed="X" n="0623b13"/><lb ed="R060" n="0629b07"/>至邪见。无集者。慈良淸直正实正见捨喜等。是十戒 <lb ed="X" n="0623b14"/><lb ed="R060" n="0629b08"/>体性。制止八倒。一切性離。一道淸净。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623b15"/><lb ed="R060" n="0629b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0623b1501">戒之一字。标无作体。此无作戒。永離二边。契中道。 <lb ed="X" n="0623b16"/><lb ed="R060" n="0629b10"/>非非戒下。先明離有。慈良下。次明離空。制止下。结 <lb ed="X" n="0623b17"/><lb ed="R060" n="0629b11"/>明德用。非戒者。外道邪戒。及凡夫取相持戒。虽善 <lb ed="X" n="0623b18"/><lb ed="R060" n="0629b12"/>恶不同。咸非入道正门。故名非戒。今菩萨戒体。非 <lb ed="X" n="0623b19"/><lb ed="R060" n="0629b13"/>同凡外之非戒。以其了达无受者故也。此十善戒 <lb ed="X" n="0623b20"/><lb ed="R060" n="0629b14"/>法。虽师师相授。而实无师能说此法。所谓和尙是 <lb ed="X" n="0623b21"/><lb ed="R060" n="0629b15"/>戒耶。阿阇黎是戒耶。乃至白四羯磨是戒耶。即所 <lb ed="X" n="0623b22"/><lb ed="R060" n="0629b16"/>对治欺盗等十恶法。亦本无集者。以此恶法。不自 <lb ed="X" n="0623b23"/><lb ed="R060" n="0629b17"/>生。不他生。不共生不无因生。又未生无藏处。欲生 <lb ed="X" n="0623b24"/><lb ed="R060" n="0629b18"/>无来处。正生无住处。生<anchor xml:id="nkr_note_add_0623b2401" n="0623b2401"/><anchor xml:id="beg0623b2401" n="0623b2401"/>已<anchor xml:id="end0623b2401"/>无去处。则法性本无染 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0623c" n="0623c"/> <lb ed="X" n="0623c01"/><lb ed="R060" n="0630a01"/>汚也。但法性中本自具足慈良等一切性德。即是 <lb ed="X" n="0623c02"/><lb ed="R060" n="0630a02"/>十戒体性。谓慈即不杀体性。良即不盗体性。淸即 <lb ed="X" n="0623c03"/><lb ed="R060" n="0630a03"/>不婬体性。直即不两舌体性。正即不恶口体性。实 <lb ed="X" n="0623c04"/><lb ed="R060" n="0630a04"/>即不妄言。不绮语体性。正见即不痴体性。捨即不 <lb ed="X" n="0623c05"/><lb ed="R060" n="0630a05"/>贪体性。喜即不嗔体性也。制止八倒者。一切性離。 <lb ed="X" n="0623c06"/><lb ed="R060" n="0630a06"/>即无受乃至无集。能制止凡外四倒。一道淸净。即 <lb ed="X" n="0623c07"/><lb ed="R060" n="0630a07"/>慈良等体性。能制止二乘四倒。盖凡夫及外道。不 <lb ed="X" n="0623c08"/><lb ed="R060" n="0630a08"/>论恶戒善戒。咸生取著。无常计常。苦谓是乐。无我 <lb ed="X" n="0623c09"/><lb ed="R060" n="0630a09"/>执我。不净计净。故成有漏因果。二乘虽证无漏。不 <lb ed="X" n="0623c10"/><lb ed="R060" n="0630a10"/>达性体。常谓无常。乐谓是苦。我谓无我。净谓不净。 <lb ed="X" n="0623c11"/><lb ed="R060" n="0630a11"/>故入涅槃时。戒善随废。大乘从性起修。全修在性。 <lb ed="X" n="0623c12"/><lb ed="R060" n="0630a12"/>以性德为所依体。以无作色为当体。始从初受。极 <lb ed="X" n="0623c13"/><lb ed="R060" n="0630a13"/>至<persName>佛</persName>身。不壞不失。任运止恶行善。性德即法身。无 <lb ed="X" n="0623c14"/><lb ed="R060" n="0630a14"/>作色即报身。所谓诸<persName>佛</persName>究竟色也。于律仪上。法尔 <lb ed="X" n="0623c15"/><lb ed="R060" n="0630a15"/>有摄众生義。即应化身。此戒心亦可别对治地住 <lb ed="X" n="0623c16"/><lb ed="R060" n="0630a16"/>者。地是所治。戒是能治也。</p> <lb ed="X" n="0623c17"/><lb ed="R060" n="0630a17"/><p xml:id="pX38p0623c1701">△三忍心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623c18"/><lb ed="R060" n="0630a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0623c1801">若<persName>佛</persName>子。忍有无相慧体性。一切空。空忍。一切处忍。名 <lb ed="X" n="0623c19"/><lb ed="R060" n="0630b01"/>无生行忍。一切处得。名如苦忍。无量行一一名忍。无 <lb ed="X" n="0623c20"/><lb ed="R060" n="0630b02"/>受无打无刀杖。嗔心皆如如。无一一谛。一相。无无相。 <lb ed="X" n="0623c21"/><lb ed="R060" n="0630b03"/>有无有相。非非心相。缘无缘相。立住动止。我人。缚解。 <lb ed="X" n="0623c22"/><lb ed="R060" n="0630b04"/>一切法如。忍相不可得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623c23"/><lb ed="R060" n="0630b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0623c2301">有无相慧体性者。谓菩萨三忍。咸以无相慧为体 <lb ed="X" n="0623c24"/><lb ed="R060" n="0630b06"/>性也。下别释三忍。即约三苦境明之。观一切壞苦。 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0624a" n="0624a"/> <lb ed="X" n="0624a01"/><lb ed="R060" n="0630b07"/>皆知本空。故名空忍。观一切处行苦。皆本无生。名 <lb ed="X" n="0624a02"/><lb ed="R060" n="0630b08"/>无生行忍。观一切处苦苦。得其实相。知即法身。名 <lb ed="X" n="0624a03"/><lb ed="R060" n="0630b09"/>如苦忍。若非三忍之力。一切行门。皆不成就。故无 <lb ed="X" n="0624a04"/><lb ed="R060" n="0630b10"/>量行一一名忍。此总结上文也。下重明三忍观慧。 <lb ed="X" n="0624a05"/><lb ed="R060" n="0630b11"/>以谛观壞苦境界。内无能受之我。外无能打之人。 <lb ed="X" n="0624a06"/><lb ed="R060" n="0630b12"/>中间无所用之刀杖。故嗔心皆如彼真如之理而 <lb ed="X" n="0624a07"/><lb ed="R060" n="0630b13"/>不动摇。所以名空忍也。以谛观行苦境界。了知无 <lb ed="X" n="0624a08"/><lb ed="R060" n="0630b14"/>苦集等一一差别之谛。唯是一真实相。虽无一一 <lb ed="X" n="0624a09"/><lb ed="R060" n="0630b15"/>谛。而幷无无相。虽有一真实相。而亦无有相。亦非 <lb ed="X" n="0624a10"/><lb ed="R060" n="0630b16"/>心与非心之相。亦无缘与无缘之相。是名无生行 <lb ed="X" n="0624a11"/><lb ed="R060" n="0630b17"/>忍也。以谛观苦苦境界了知若立若住若动若止 <lb ed="X" n="0624a12"/><lb ed="R060" n="0630b18"/>若我若人若缚若解。一切法当体皆如。若一切皆 <lb ed="X" n="0624a13"/><lb ed="R060" n="0631a01"/>如。则忍相亦不可得。是名如苦忍也。一切法如。即 <lb ed="X" n="0624a14"/><lb ed="R060" n="0631a02"/>上文所谓一切处得耳。此三苦由于三受。若别对 <lb ed="X" n="0624a15"/><lb ed="R060" n="0631a03"/>者。乐受是壞苦。苦受是苦苦不苦不乐受是行苦。 <lb ed="X" n="0624a16"/><lb ed="R060" n="0631a04"/>若通论者。三受皆壞苦。必变壞故。三受皆行苦。迁 <lb ed="X" n="0624a17"/><lb ed="R060" n="0631a05"/>流造作性故。三受皆苦苦。生死恶法故。此亦可别 <lb ed="X" n="0624a18"/><lb ed="R060" n="0631a06"/>对修行住者。以三忍力。修无量行也。</p> <lb ed="X" n="0624a19"/><lb ed="R060" n="0631a07"/><p xml:id="pX38p0624a1901">△四进心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624a20"/><lb ed="R060" n="0631a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0624a2001">若<persName>佛</persName>子。若四威仪一切时行。伏空。假会法性。登无生 <lb ed="X" n="0624a21"/><lb ed="R060" n="0631a09"/>山。而见一切有无如有如无。天地靑黄赤白一切入。 <lb ed="X" n="0624a22"/><lb ed="R060" n="0631a10"/>乃至三宝智性一切信。进道空无生无作。无慧。起空 <lb ed="X" n="0624a23"/><lb ed="R060" n="0631a11"/>入世谛。法亦无二。相续空心。通达进分善根。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624a24"/><lb ed="R060" n="0631a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0624a2401">无相精进。常时无间。不拘行坐。故云一切时行。行 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0624b" n="0624b"/> <lb ed="X" n="0624b01"/><lb ed="R060" n="0631a13"/>何等法。谓常伏习空观。假会观。法性观也。以三观 <lb ed="X" n="0624b02"/><lb ed="R060" n="0631a14"/>力。故能登无生山。而见一切有无之法。有亦真如。 <lb ed="X" n="0624b03"/><lb ed="R060" n="0631a15"/>无亦真如。总不偝于法性。故于天地等世间法。乃 <lb ed="X" n="0624b04"/><lb ed="R060" n="0631a16"/>至三宝等出世法。一切信其皆是真如。即于此世 <lb ed="X" n="0624b05"/><lb ed="R060" n="0631a17"/>出世法中修习进道。皆与空无生无作三解脱门 <lb ed="X" n="0624b06"/><lb ed="R060" n="0631a18"/>相应。亦幷无三脱之慧可得。乃至起真空观。入世 <lb ed="X" n="0624b07"/><lb ed="R060" n="0631b01"/>谛法。亦与空法无二。唯以相续真空观。通达进分 <lb ed="X" n="0624b08"/><lb ed="R060" n="0631b02"/>善根。是名无相真精进也。此亦可别对生贵住者。 <lb ed="X" n="0624b09"/><lb ed="R060" n="0631b03"/>登无生山。即是入<persName>如来</persName>种。</p> <lb ed="X" n="0624b10"/><lb ed="R060" n="0631b04"/><p xml:id="pX38p0624b1001">△五定心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624b11"/><lb ed="R060" n="0631b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0624b1101">若<persName>佛</persName>子。寂灭无相。无相。无量行。无量心三昧。凡夫圣 <lb ed="X" n="0624b12"/><lb ed="R060" n="0631b06"/>人。无不入三昧体性相应。一切以定力故。我人作者 <lb ed="X" n="0624b13"/><lb ed="R060" n="0631b07"/>受者一切缚见性。是障因缘。散风动心。不寂而灭。空 <lb ed="X" n="0624b14"/><lb ed="R060" n="0631b08"/>空八倒。无缘假静慧。观一切假会。念念寂灭。一切三 <lb ed="X" n="0624b15"/><lb ed="R060" n="0631b09"/>界果罪性。皆由定灭。而生一切善。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624b16"/><lb ed="R060" n="0631b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0624b1601">寂灭无相。标定体也。无相下。先明定能生善。一切 <lb ed="X" n="0624b17"/><lb ed="R060" n="0631b11"/>下。次明定能灭罪。无缘下。结示。观慧功能。先明生 <lb ed="X" n="0624b18"/><lb ed="R060" n="0631b12"/>善者。言此定虽则无相。而能具无量行。所谓四无 <lb ed="X" n="0624b19"/><lb ed="R060" n="0631b13"/>量心。三昧。一切凡夫圣人无不入此三昧相应。以 <lb ed="X" n="0624b20"/><lb ed="R060" n="0631b14"/>大慈故。与一切圣乐。以大悲故。拔一切凡苦。以大 <lb ed="X" n="0624b21"/><lb ed="R060" n="0631b15"/>喜故。于一切凡圣等生庆悦。以大捨故。于一切凡 <lb ed="X" n="0624b22"/><lb ed="R060" n="0631b16"/>圣等心无二。又此四无量定。三乘圣人固所共修。 <lb ed="X" n="0624b23"/><lb ed="R060" n="0631b17"/>一切凡夫亦皆曾证。以劫尽时。火水风灾将起。一 <lb ed="X" n="0624b24"/><lb ed="R060" n="0631b18"/>切有情。法尔成就此定。乃生四禅处故。次明灭罪 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0624c" n="0624c"/> <lb ed="X" n="0624c01"/><lb ed="R060" n="0632a01"/>者。言一切我人等缚著。邪见之性。凡属障道因缘。 <lb ed="X" n="0624c02"/><lb ed="R060" n="0632a02"/>散风动心。以定力故。皆不须作意求寂而自永灭。 <lb ed="X" n="0624c03"/><lb ed="R060" n="0632a03"/>灭。故空凡夫四倒。不寂而灭。故空二乘四倒也。次 <lb ed="X" n="0624c04"/><lb ed="R060" n="0632a04"/>结示功能者。言用此无缘假静慧。观一切假会之 <lb ed="X" n="0624c05"/><lb ed="R060" n="0632a05"/>法。皆即念念寂灭。所以三界苦果。及其罪性。皆由 <lb ed="X" n="0624c06"/><lb ed="R060" n="0632a06"/>定力而灭。而罪性既灭。法尔生得慈悲等一切善 <lb ed="X" n="0624c07"/><lb ed="R060" n="0632a07"/>也。静慧即是静虑。梵名禅那。无缘假者。谓一切假 <lb ed="X" n="0624c08"/><lb ed="R060" n="0632a08"/>名诸法。当体全空。本无可缘。今达假法性空。故名 <lb ed="X" n="0624c09"/><lb ed="R060" n="0632a09"/>无缘假静慧。此定心亦可别对方便具足住者。三 <lb ed="X" n="0624c10"/><lb ed="R060" n="0632a10"/>昧体性。凡圣无不相应。如胎<anchor xml:id="nkr_note_add_0624c1001" n="0624c1001"/><anchor xml:id="beg0624c1001" n="0624c1001"/>已<anchor xml:id="end0624c1001"/>成。人相不缺也。</p> <lb ed="X" n="0624c11"/><lb ed="R060" n="0632a11"/><p xml:id="pX38p0624c1101">△六慧心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624c12"/><lb ed="R060" n="0632a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0624c1201">若<persName>佛</persName>子。空慧。非无缘。知体名心。分别一切法假名主 <lb ed="X" n="0624c13"/><lb ed="R060" n="0632a13"/>者。与道通同。取果行因。入圣捨凡。灭罪起福。缚解尽。 <lb ed="X" n="0624c14"/><lb ed="R060" n="0632a14"/>是体性功用。一切见常乐我净烦恼。慧性不明。故以 <lb ed="X" n="0624c15"/><lb ed="R060" n="0632a15"/>慧为首。修不可说观慧。入中道一谛。其无明障慧。非 <lb ed="X" n="0624c16"/><lb ed="R060" n="0632a16"/>相。非来。非缘。非罪。非八倒。无生灭。慧光明<g ref="#CB08504">焰</g>为照。乐 <lb ed="X" n="0624c17"/><lb ed="R060" n="0632a17"/>虚方便。转变神通。以智体性所为慧用故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624c18"/><lb ed="R060" n="0632a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0624c1801">空慧者。标第一義空真慧之体也。此之妙慧。非同 <lb ed="X" n="0624c19"/><lb ed="R060" n="0632b01"/>二乘断空。一无所缘而<anchor xml:id="nkr_note_add_0624c1901" n="0624c1901"/><anchor xml:id="beg0624c1901" n="0624c1901"/>已<anchor xml:id="end0624c1901"/>。当知即是灵知之体。亦 <lb ed="X" n="0624c20"/><lb ed="R060" n="0632b02"/>名真心。外道迷此真体。故分别一切法假名主者。 <lb ed="X" n="0624c21"/><lb ed="R060" n="0632b03"/>然即此外道恶慧。亦本与觉道通同。二乘不了此 <lb ed="X" n="0624c22"/><lb ed="R060" n="0632b04"/>体。故但取果行因。入圣捨凡。灭罪起福。一切缚著。 <lb ed="X" n="0624c23"/><lb ed="R060" n="0632b05"/>皆悉解尽。然即此二乘偏慧。亦是此体性之功用。 <lb ed="X" n="0624c24"/><lb ed="R060" n="0632b06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0624c2401" n="0624c2401"/><anchor xml:id="beg0624c2401" n="0624c2401"/>但<anchor xml:id="end0624c2401"/>彼外道。及二乘人。于一切知见常乐我净烦恼 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0625a" n="0625a"/> <lb ed="X" n="0625a01"/><lb ed="R060" n="0632b07"/>等法。慧性不明。是以或生执著。或欲捨離耳。故今 <lb ed="X" n="0625a02"/><lb ed="R060" n="0632b08"/>以慧为首。修不可说观慧。双破二执。双照二理。入 <lb ed="X" n="0625a03"/><lb ed="R060" n="0632b09"/>于中道一谛。中道既显。方知其无明之障慧者。本 <lb ed="X" n="0625a04"/><lb ed="R060" n="0632b10"/>非有相。非有来处。非有生缘。非有罪累。本非八倒。 <lb ed="X" n="0625a05"/><lb ed="R060" n="0632b11"/>原无生灭。是以慧光明<g ref="#CB08504">焰</g>。独为照耀。而随其意乐。 <lb ed="X" n="0625a06"/><lb ed="R060" n="0632b12"/>虚融无碍。起诸方便。以种种转变神通。化导含识。 <lb ed="X" n="0625a07"/><lb ed="R060" n="0632b13"/>此皆以真智体性所为。而慧即其用故也。此亦可 <lb ed="X" n="0625a08"/><lb ed="R060" n="0632b14"/>别对正心住者。入中道一谛。则容貌如<persName>佛</persName>。乐虚方 <lb ed="X" n="0625a09"/><lb ed="R060" n="0632b15"/>便。则心。相亦同。</p> <lb ed="X" n="0625a10"/><lb ed="R060" n="0632b16"/><p xml:id="pX38p0625a1001">△七愿心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625a11"/><lb ed="R060" n="0632b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0625a1101">若<persName>佛</persName>子。愿愿。大求。一切求。以果行因。故愿心连。愿心 <lb ed="X" n="0625a12"/><lb ed="R060" n="0632b18"/>连相续百劫。得<persName>佛</persName>灭罪。求求至心。无生空一。愿观观 <lb ed="X" n="0625a13"/><lb ed="R060" n="0633a01"/>入定照。无量见缚。以求心故解脱。无量妙行。以求心 <lb ed="X" n="0625a14"/><lb ed="R060" n="0633a02"/>成菩提。无量功德。以求为本。初发求心。中间修道。行 <lb ed="X" n="0625a15"/><lb ed="R060" n="0633a03"/>满愿故。<persName>佛</persName>果便成。观一谛中道。非阴。非界。非没生见 <lb ed="X" n="0625a16"/><lb ed="R060" n="0633a04"/>见。非解慧。是愿体性。一切行本源。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625a17"/><lb ed="R060" n="0633a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0625a1701">愿愿者。随所发愿数数无尽。不止一发也。大求者。 <lb ed="X" n="0625a18"/><lb ed="R060" n="0633a06"/>唯为菩提。不向二乘。不向三有也。一切求者。心无 <lb ed="X" n="0625a19"/><lb ed="R060" n="0633a07"/>限剂。不捨一法也。以果行因故愿心连者。先达心 <lb ed="X" n="0625a20"/><lb ed="R060" n="0633a08"/><persName>佛</persName>众生。三无差别之理。称果觉之性而行妙因。故 <lb ed="X" n="0625a21"/><lb ed="R060" n="0633a09"/>所发大愿。相连不绝。永无退悔。至于百劫之久。犹 <lb ed="X" n="0625a22"/><lb ed="R060" n="0633a10"/>如舍那本所修行。则觉道必得究竟。灭罪必得无 <lb ed="X" n="0625a23"/><lb ed="R060" n="0633a11"/>遗矣。人谓愿求之心。属于散动。而不知求求至心 <lb ed="X" n="0625a24"/><lb ed="R060" n="0633a12"/>者。却与无生空一。所谓取捨若极。与不取捨亦非 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0625b" n="0625b"/> <lb ed="X" n="0625b01"/><lb ed="R060" n="0633a13"/>异辙。故修此愿时。观观皆入正定。照明<persName>佛</persName>法也。次 <lb ed="X" n="0625b02"/><lb ed="R060" n="0633a14"/>重明得<persName>佛</persName>灭罪。谓无量见缚。皆以求心故得解脱。 <lb ed="X" n="0625b03"/><lb ed="R060" n="0633a15"/>无量妙行。皆以求心乃成菩提。无量功德。皆以求 <lb ed="X" n="0625b04"/><lb ed="R060" n="0633a16"/>心而为其本。是以初发求心。中间修道。以行塡愿。 <lb ed="X" n="0625b05"/><lb ed="R060" n="0633a17"/>但令行满愿故。<persName>佛</persName>果便得成也。若无求心。如担麻 <lb ed="X" n="0625b06"/><lb ed="R060" n="0633a18"/>弃金。岂脱见缚。紫光劣愿。岂成无漏。但念三脱。岂 <lb ed="X" n="0625b07"/><lb ed="R060" n="0633b01"/>乐神通耶。次更明观观入定。谓观于一谛中道。非 <lb ed="X" n="0625b08"/><lb ed="R060" n="0633b02"/>阴。非界。非没见生见之见。非二乘之解慧。当知是 <lb ed="X" n="0625b09"/><lb ed="R060" n="0633b03"/>愿即是中道体性。乃一切行之本源也。没生见者。 <lb ed="X" n="0625b10"/><lb ed="R060" n="0633b04"/>没即无见。生即有见。此亦可别对不退住者。愿愿 <lb ed="X" n="0625b11"/><lb ed="R060" n="0633b05"/>相连。故身心日益增长也。</p> <lb ed="X" n="0625b12"/><lb ed="R060" n="0633b06"/><p xml:id="pX38p0625b1201">△八护心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625b13"/><lb ed="R060" n="0633b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0625b1301">若<persName>佛</persName>子。护三宝。护一切行功德。使外道八倒恶邪见 <lb ed="X" n="0625b14"/><lb ed="R060" n="0633b08"/>不扰正信。灭我缚见缚。无生照达二谛。观心现前。以 <lb ed="X" n="0625b15"/><lb ed="R060" n="0633b09"/>护根本无相护护空无作无相。以心慧连。慧连入无 <lb ed="X" n="0625b16"/><lb ed="R060" n="0633b10"/>生空道。智道皆明光。明光护观入空假分分幻化。幻 <lb ed="X" n="0625b17"/><lb ed="R060" n="0633b11"/>化所起如。无如无法体。集散不可护。观法亦尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625b18"/><lb ed="R060" n="0633b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0625b1801">此即力波罗蜜也。护三宝者。不为外道邪见四倒 <lb ed="X" n="0625b19"/><lb ed="R060" n="0633b13"/>所扰。护一切行功德者。不为二乘偏空四倒所扰。 <lb ed="X" n="0625b20"/><lb ed="R060" n="0633b14"/>故于<persName>佛</persName>道。具足正信。能灭我法二执。而无生观慧。 <lb ed="X" n="0625b21"/><lb ed="R060" n="0633b15"/>照达真俗二谛。使观心常现前也。此妙护心。名为 <lb ed="X" n="0625b22"/><lb ed="R060" n="0633b16"/>根本无相之护。即以此护根本无相之护。护于空 <lb ed="X" n="0625b23"/><lb ed="R060" n="0633b17"/>无作无相三解脱门。由此心中智慧。相连不绝。则 <lb ed="X" n="0625b24"/><lb ed="R060" n="0633b18"/>能证入无生空道。令其能观之智。及所观之无生 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0625c" n="0625c"/> <lb ed="X" n="0625c01"/><lb ed="R060" n="0634a01"/>空道。皆悉明光。又以此明光智道。护持观智。入于 <lb ed="X" n="0625c02"/><lb ed="R060" n="0634a02"/>空假二境。分分幻化法中。悉知一切幻化所起如 <lb ed="X" n="0625c03"/><lb ed="R060" n="0634a03"/>无。谓皆即第一義空。而此如无法体。集亦非集。散 <lb ed="X" n="0625c04"/><lb ed="R060" n="0634a04"/>亦非散。若集若散。皆不可得而护。所护之境。既不 <lb ed="X" n="0625c05"/><lb ed="R060" n="0634a05"/>可得。则能护之观法。亦尔不可得也。能护所护皆 <lb ed="X" n="0625c06"/><lb ed="R060" n="0634a06"/>不可得。乃名根本无相护。若有少法可得。则为八 <lb ed="X" n="0625c07"/><lb ed="R060" n="0634a07"/>倒之所扰矣。此亦可别对童真住者。以善护故。離 <lb ed="X" n="0625c08"/><lb ed="R060" n="0634a08"/>一切过。灵相具足。</p> <lb ed="X" n="0625c09"/><lb ed="R060" n="0634a09"/><p xml:id="pX38p0625c0901">△九喜心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625c10"/><lb ed="R060" n="0634a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0625c1001">若<persName>佛</persName>子。见他人得乐常生喜。悦及一切物。假空照寂。 <lb ed="X" n="0625c11"/><lb ed="R060" n="0634a11"/>而不入有为。不无寂然大乐。无合有受。而化有法。而 <lb ed="X" n="0625c12"/><lb ed="R060" n="0634a12"/>见云假。法性平等一观。心心行多闻。一切<persName>佛</persName>行功德 <lb ed="X" n="0625c13"/><lb ed="R060" n="0634a13"/>无相喜智心心生念。而静照乐心。缘一切法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625c14"/><lb ed="R060" n="0634a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0625c1401">此即方便波罗蜜也。由善知同体巧方便故。不但 <lb ed="X" n="0625c15"/><lb ed="R060" n="0634a15"/>自修功德以益众生。但见他人得于世出世乐。常 <lb ed="X" n="0625c16"/><lb ed="R060" n="0634a16"/>生随喜之心。而即以此随喜功德。又能普悦及一 <lb ed="X" n="0625c17"/><lb ed="R060" n="0634a17"/>切物。盖以即假即空。即照即寂而虽不入于有为 <lb ed="X" n="0625c18"/><lb ed="R060" n="0634a18"/>之法。不无寂然法性大乐也。以不入有为故无合。 <lb ed="X" n="0625c19"/><lb ed="R060" n="0634b01"/>以不无大乐故有受。以无合故而化有法。令其忘 <lb ed="X" n="0625c20"/><lb ed="R060" n="0634b02"/>相。以有受故。而见云假。令互得益。此正以心<persName>佛</persName>众 <lb ed="X" n="0625c21"/><lb ed="R060" n="0634b03"/>生。法性本来平等一体之观。故成此善巧方便也。 <lb ed="X" n="0625c22"/><lb ed="R060" n="0634b04"/>此修巧便菩萨。心心行于多闻。使观智增益明了。 <lb ed="X" n="0625c23"/><lb ed="R060" n="0634b05"/>乃至三世一切<persName>佛</persName>行功德。皆以无相随喜之智慧 <lb ed="X" n="0625c24"/><lb ed="R060" n="0634b06"/>方便。于念念中摄取现前。<anchor xml:id="nkr_note_add_0625c2401" n="0625c2401"/><anchor xml:id="beg0625c2401" n="0625c2401"/>生<anchor xml:id="end0625c2401"/>随喜念。而恒以此静 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0626a" n="0626a"/> <lb ed="X" n="0626a01"/><lb ed="R060" n="0634b07"/>照乐心。遍缘法界一切诸法。使其互为莊严。褈褈 <lb ed="X" n="0626a02"/><lb ed="R060" n="0634b08"/>无尽。此则以法界中乐。还复普施法界众生。所谓 <lb ed="X" n="0626a03"/><lb ed="R060" n="0634b09"/>惠而不费者也。亦可别对法王子住者。方便最巧 <lb ed="X" n="0626a04"/><lb ed="R060" n="0634b10"/>妙故。</p> <lb ed="X" n="0626a05"/><lb ed="R060" n="0634b11"/><p xml:id="pX38p0626a0501">△十顶心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626a06"/><lb ed="R060" n="0634b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0626a0601">若<persName>佛</persName>子。是人最上智。灭无我轮见疑身一切嗔等。如 <lb ed="X" n="0626a07"/><lb ed="R060" n="0634b13"/>顶观连。观连如顶。法界中因果。如如一道。最勝上如 <lb ed="X" n="0626a08"/><lb ed="R060" n="0634b14"/>顶。如人顶。非非身见。六十二见。五阴生灭。神我主人 <lb ed="X" n="0626a09"/><lb ed="R060" n="0634b15"/>动转屈伸。无受无行可捉缚者。是人尔时入内空値 <lb ed="X" n="0626a10"/><lb ed="R060" n="0634b16"/>道。心心众生。不见缘。不见非缘。住顶三昧。寂灭定发 <lb ed="X" n="0626a11"/><lb ed="R060" n="0634b17"/>行趣道。性实我人常见八倒生缘。不二法门。不受八 <lb ed="X" n="0626a12"/><lb ed="R060" n="0634b18"/>难。幻化果毕竟不受。唯一众生去来坐立。修行灭罪。 <lb ed="X" n="0626a13"/><lb ed="R060" n="0635a01"/>除十恶。生十善。入道正人正智正行。菩萨达观现前。 <lb ed="X" n="0626a14"/><lb ed="R060" n="0635a02"/>不受六道果。必不退<persName>佛</persName>种姓中。生生入<persName>佛</persName>家。不離正 <lb ed="X" n="0626a15"/><lb ed="R060" n="0635a03"/>信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626a16"/><lb ed="R060" n="0635a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0626a1601">此即智波罗蜜也。以差别智。遍知诸法。善达法界 <lb ed="X" n="0626a17"/><lb ed="R060" n="0635a05"/>如如顶法。名最上智。此智遍能灭无利钝诸使。所 <lb ed="X" n="0626a18"/><lb ed="R060" n="0635a06"/>谓我轮见疑身一切嗔等。能令如顶观智。相连不 <lb ed="X" n="0626a19"/><lb ed="R060" n="0635a07"/>断由此观智相连。观于如顶法故。了知法界中若 <lb ed="X" n="0626a20"/><lb ed="R060" n="0635a08"/>因若果。皆即如如一道。更无二如。故此名为最勝 <lb ed="X" n="0626a21"/><lb ed="R060" n="0635a09"/>上如顶法。犹如人之顶相也。然虽喩以人顶。实乃 <lb ed="X" n="0626a22"/><lb ed="R060" n="0635a10"/>非非身见。亦非六十二见可见。亦非五阴生灭之 <lb ed="X" n="0626a23"/><lb ed="R060" n="0635a11"/>法。亦非外道所计神我主人能动转屈伸者。亦自 <lb ed="X" n="0626a24"/><lb ed="R060" n="0635a12"/>不受诸法。亦无行相可得。既是第一正受。心行处 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0626b" n="0626b"/> <lb ed="X" n="0626b01"/><lb ed="R060" n="0635a13"/>灭。又安可捉缚哉。非非身见者。上非字。是遮拂之 <lb ed="X" n="0626b02"/><lb ed="R060" n="0635a14"/>辞。下非字。连身字为義。谓凡外非身计身。故名为 <lb ed="X" n="0626b03"/><lb ed="R060" n="0635a15"/>非身见。或疑衍一非字。亦通也。是人尔时既证顶 <lb ed="X" n="0626b04"/><lb ed="R060" n="0635a16"/>法。灭于身见。乃至无受无行。便入内空三昧。亲値 <lb ed="X" n="0626b05"/><lb ed="R060" n="0635a17"/>于道。名为见道。是时虽心心以度众生为事。而不 <lb ed="X" n="0626b06"/><lb ed="R060" n="0635a18"/>见有缘相。亦不见有非缘相。住是顶三昧中。从寂 <lb ed="X" n="0626b07"/><lb ed="R060" n="0635b01"/>灭定发起妙行。进趣<persName>佛</persName>道。一切外道所执性实我 <lb ed="X" n="0626b08"/><lb ed="R060" n="0635b02"/>人常见。及八倒生缘等。皆入不二法门。所谓行于 <lb ed="X" n="0626b09"/><lb ed="R060" n="0635b03"/>非道。通达<persName>佛</persName>道。故不受邪见八难之报。及三界中 <lb ed="X" n="0626b10"/><lb ed="R060" n="0635b04"/>一切幻化果报。亦皆毕竟不受。然既无我人。亦无 <lb ed="X" n="0626b11"/><lb ed="R060" n="0635b05"/>果受。将谁修行而成<persName>佛</persName>道耶。唯有一种八识心心 <lb ed="X" n="0626b12"/><lb ed="R060" n="0635b06"/>所之法聚。假名众生。去来坐立。非断非常。法尔展 <lb ed="X" n="0626b13"/><lb ed="R060" n="0635b07"/>转相续。修行灭罪。除恶生善。入于正道。证于正忍 <lb ed="X" n="0626b14"/><lb ed="R060" n="0635b08"/>正智之法。发起正行。尔时菩萨通达观智。常得现 <lb ed="X" n="0626b15"/><lb ed="R060" n="0635b09"/>前。既不受六道有漏之果。亦复不退<persName>佛</persName>种姓中而 <lb ed="X" n="0626b16"/><lb ed="R060" n="0635b10"/>堕二乘之地。生生入于<persName>佛</persName>家。不复離正信矣。此亦 <lb ed="X" n="0626b17"/><lb ed="R060" n="0635b11"/>可别对灌顶住者。以住顶三昧故。</p> <lb ed="X" n="0626b18"/><lb ed="R060" n="0635b12"/><p xml:id="pX38p0626b1801">△三结指。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626b19"/><lb ed="R060" n="0635b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0626b1901">上十天光品廣说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626b20"/><lb ed="R060" n="0635b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0626b2001">△二明十长养三。初总征。二别释。三结指。</p><p xml:id="pX38p0626b2017" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626b21"/><lb ed="R060" n="0635b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0626b2101"><name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>言。千<persName>佛</persName>谛听。汝先问长养十心者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626b22"/><lb ed="R060" n="0635b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0626b2201">四无量定。四摄法慧。最能增长<persName>佛</persName>道。养育众生。名 <lb ed="X" n="0626b23"/><lb ed="R060" n="0635b17"/>十长养。别则一心分对一行。圆则位位具修此心 <lb ed="X" n="0626b24"/><lb ed="R060" n="0635b18"/>乃至妙觉满足此心。今就義便。且约从空入假为 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0626c" n="0626c"/> <lb ed="X" n="0626c01"/><lb ed="R060" n="0636a01"/>解。既二谛平等。则中道自圆彰矣。又四等非无观 <lb ed="X" n="0626c02"/><lb ed="R060" n="0636a02"/>慧。四摄非无定力。今以定慧分摄。亦一往语耳。</p> <lb ed="X" n="0626c03"/><lb ed="R060" n="0636a03"/><p xml:id="pX38p0626c0301">△二别释十。初慈心<note place="inline">至</note>十慧心。</p><p xml:id="pX38p0626c0313" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626c04"/><lb ed="R060" n="0636a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0626c0401">若<persName>佛</persName>子。常生慈心。生乐因<anchor xml:id="nkr_note_add_0626c0401" n="0626c0401"/><anchor xml:id="beg0626c0401" n="0626c0401"/>已<anchor xml:id="end0626c0401"/>。于无我智中。乐相应观 <lb ed="X" n="0626c05"/><lb ed="R060" n="0636a05"/>入法。受想行识色等大法中。无生无住无灭。如幻如 <lb ed="X" n="0626c06"/><lb ed="R060" n="0636a06"/>化。如如无二故。一切修行成法轮。化被一切。能生正 <lb ed="X" n="0626c07"/><lb ed="R060" n="0636a07"/>信。不由魔教亦能使一切众生得慈乐果。非实。非善 <lb ed="X" n="0626c08"/><lb ed="R060" n="0636a08"/>恶果。解空体性三昧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626c09"/><lb ed="R060" n="0636a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0626c0901">慈以与乐为義。故常生慈心。能生乐因。然或不与 <lb ed="X" n="0626c10"/><lb ed="R060" n="0636a10"/>无我智相应。便属情爱。故必于无我智中。以乐相 <lb ed="X" n="0626c11"/><lb ed="R060" n="0636a11"/>应之观。而入一切诸法。所谓观于受想等大法中。 <lb ed="X" n="0626c12"/><lb ed="R060" n="0636a12"/>一切即空即假即中。无生住灭。即空也。如幻化。即 <lb ed="X" n="0626c13"/><lb ed="R060" n="0636a13"/>假也。如如无二。即中也。如此一切修行满足。成就 <lb ed="X" n="0626c14"/><lb ed="R060" n="0636a14"/>法轮。化被一切。能使一切众生咸生正信。不由魔 <lb ed="X" n="0626c15"/><lb ed="R060" n="0636a15"/>教。此则成于乐因。亦能使一切众生得于究竟慈 <lb ed="X" n="0626c16"/><lb ed="R060" n="0636a16"/>乐之果。而此慈乐果。非二乘所证实灭。亦非世间 <lb ed="X" n="0626c17"/><lb ed="R060" n="0636a17"/>善恶果报。乃是解空体性三昧。诸<persName>佛</persName>菩萨大法乐 <lb ed="X" n="0626c18"/><lb ed="R060" n="0636a18"/>耳。此亦可别对欢喜行者。化被一切。即十方随顺 <lb ed="X" n="0626c19"/><lb ed="R060" n="0636b01"/>之義。</p> <lb ed="X" n="0626c20"/><lb ed="R060" n="0636b02"/><p xml:id="pX38p0626c2001">△二悲心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0626c21"/><lb ed="R060" n="0636b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0626c2101">若<persName>佛</persName>子。以悲空空无相。悲缘行道。自灭一切苦。于一 <lb ed="X" n="0626c22"/><lb ed="R060" n="0636b04"/>切众生无量苦中生智。不杀生缘。不杀法缘。不著我 <lb ed="X" n="0626c23"/><lb ed="R060" n="0636b05"/>缘。故常行不杀不盗不婬。而一切众生。不恼发菩提 <lb ed="X" n="0626c24"/><lb ed="R060" n="0636b06"/>心者。于空见一切法如实相。种姓行中生道智心。于 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0627a" n="0627a"/> <lb ed="X" n="0627a01"/><lb ed="R060" n="0636b07"/>六亲六怨。亲怨三品中。与上乐智。上怨缘中。九品得 <lb ed="X" n="0627a02"/><lb ed="R060" n="0636b08"/>乐果。空现时。自身他一切众生。平等一乐起大悲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627a03"/><lb ed="R060" n="0636b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0627a0301">以悲空空无相者。了知大悲之体。本自空空无相。 <lb ed="X" n="0627a04"/><lb ed="R060" n="0636b10"/>今欲证此体。故以悲缘而行菩萨之道。先自灭一 <lb ed="X" n="0627a05"/><lb ed="R060" n="0636b11"/>切苦因。随于一切众生无量苦中生拔济智。设自 <lb ed="X" n="0627a06"/><lb ed="R060" n="0636b12"/>身未免苦轮。则安能廣度一切也。无量苦者。因则 <lb ed="X" n="0627a07"/><lb ed="R060" n="0636b13"/>见思为苦。尘沙为苦。无明为苦。果则恶道为苦。有 <lb ed="X" n="0627a08"/><lb ed="R060" n="0636b14"/>漏为苦。沉寂为苦。迷中为苦。生智者。生真谛智。拔 <lb ed="X" n="0627a09"/><lb ed="R060" n="0636b15"/>见思苦因。拔恶道有漏二种分段苦果。生俗谛智。 <lb ed="X" n="0627a10"/><lb ed="R060" n="0636b16"/>拔尘沙苦因。拔沉寂苦果。生中谛智。拔无明苦因。 <lb ed="X" n="0627a11"/><lb ed="R060" n="0636b17"/>拔迷中变易苦果。以要言之。即是一念圆修三种 <lb ed="X" n="0627a12"/><lb ed="R060" n="0636b18"/>大悲。由修生缘大悲。故拔恶道之苦。亦拔沉寂之 <lb ed="X" n="0627a13"/><lb ed="R060" n="0637a01"/>苦。俗谛三昧成。是名不杀生缘。观一切众生皆我 <lb ed="X" n="0627a14"/><lb ed="R060" n="0637a02"/>父母等也。由修法缘大悲。故拔有漏分段之苦。真 <lb ed="X" n="0627a15"/><lb ed="R060" n="0637a03"/>谛三昧成。是名不杀法缘。观一切地水是我先身。 <lb ed="X" n="0627a16"/><lb ed="R060" n="0637a04"/>一切火风是我本体也。由修无缘大悲。故拔迷中 <lb ed="X" n="0627a17"/><lb ed="R060" n="0637a05"/>变易之苦。中谛三昧成。是名不著我缘。观心<persName>佛</persName>众 <lb ed="X" n="0627a18"/><lb ed="R060" n="0637a06"/>生。三无差别。不缘假名。不缘实法。唯缘中道<persName>佛</persName>性。 <lb ed="X" n="0627a19"/><lb ed="R060" n="0637a07"/>无缘而无不缘也。若约次第释者。藏教持性重戒。 <lb ed="X" n="0627a20"/><lb ed="R060" n="0637a08"/>是不杀生缘。通教体色入空。是不杀法缘。别教修 <lb ed="X" n="0627a21"/><lb ed="R060" n="0637a09"/>行中道是不著。我缘。圆教三悲一念中修。故能圆 <lb ed="X" n="0627a22"/><lb ed="R060" n="0637a10"/>拔无量众苦。然悲观虽深。总以事戒为所依境。若 <lb ed="X" n="0627a23"/><lb ed="R060" n="0637a11"/>无事境。理观不发。故常行不杀不盗不婬。而一切 <lb ed="X" n="0627a24"/><lb ed="R060" n="0637a12"/>众生。不恼发菩提心者。我不以杀盗婬事恼人。人 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0627b" n="0627b"/> <lb ed="X" n="0627b01"/><lb ed="R060" n="0637a13"/>亦自不恼我。互不相恼。斯即永拔苦因。而此圆悲。 <lb ed="X" n="0627b02"/><lb ed="R060" n="0637a14"/>不唯拔苦。随即与乐。良由菩萨不但见空。亦即于 <lb ed="X" n="0627b03"/><lb ed="R060" n="0637a15"/>空见一切法如实之相。故于种姓行中。随生道种 <lb ed="X" n="0627b04"/><lb ed="R060" n="0637a16"/>智心。于亲怨三品。一一皆与上乐智果。乃至上怨 <lb ed="X" n="0627b05"/><lb ed="R060" n="0637a17"/>缘中。亦令其九品得于乐果。如是修习。乃至空空 <lb ed="X" n="0627b06"/><lb ed="R060" n="0637a18"/>无相之体现在前时。则自身及他一切众生。皆平 <lb ed="X" n="0627b07"/><lb ed="R060" n="0637b01"/>等使归一乐。而还起<persName>佛</persName>地之大悲矣。此亦可别对 <lb ed="X" n="0627b08"/><lb ed="R060" n="0637b02"/>饶益行者。善能利益一切众生故也。</p> <lb ed="X" n="0627b09"/><lb ed="R060" n="0637b03"/><p xml:id="pX38p0627b0901">△三喜心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627b10"/><lb ed="R060" n="0637b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0627b1001">若<persName>佛</persName>子。悦喜。无生心时。种姓体相道智空。空喜。心不 <lb ed="X" n="0627b11"/><lb ed="R060" n="0637b05"/>著我所。出没三世。因果无集。一切有入空观行成。等 <lb ed="X" n="0627b12"/><lb ed="R060" n="0637b06"/>喜。一切众生起空入道。捨恶知识。求善知识。示我好 <lb ed="X" n="0627b13"/><lb ed="R060" n="0637b07"/>道。使诸众生入<persName>佛</persName>法家。法中常起欢喜。入<persName>佛</persName>位中。复 <lb ed="X" n="0627b14"/><lb ed="R060" n="0637b08"/>是诸众生入正信。捨邪见。背六道苦。故喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627b15"/><lb ed="R060" n="0637b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0627b1501">悦者畅适。喜者欢欣。此总标无量三昧之体相也。 <lb ed="X" n="0627b16"/><lb ed="R060" n="0637b10"/>无生下。别出四喜。谓此悦喜。不同世情欲乐所起。 <lb ed="X" n="0627b17"/><lb ed="R060" n="0637b11"/>特以自悟无生心时。则一切种姓体相。以道智照 <lb ed="X" n="0627b18"/><lb ed="R060" n="0637b12"/>之。无不皆空。故于空法而生欢喜。此即以自解空 <lb ed="X" n="0627b19"/><lb ed="R060" n="0637b13"/>理。不受生缚故喜也。既达空法。心不著于我所而 <lb ed="X" n="0627b20"/><lb ed="R060" n="0637b14"/>但求自度。唯为化度众生。示现出没三世而非从 <lb ed="X" n="0627b21"/><lb ed="R060" n="0637b15"/>业牵。故一切因果。悉皆无集。恒于一切二十五有 <lb ed="X" n="0627b22"/><lb ed="R060" n="0637b16"/>之中。随处令其入空观行成就。故得平等欢喜。此 <lb ed="X" n="0627b23"/><lb ed="R060" n="0637b17"/>即以善解无著。遊戏度生故喜也。于一切众生起 <lb ed="X" n="0627b24"/><lb ed="R060" n="0637b18"/>真空智。入慈悲道。各各捨恶知识。求善知识。还示 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0627c" n="0627c"/> <lb ed="X" n="0627c01"/><lb ed="R060" n="0638a01"/>我以好道。互相得益。使诸众生入<persName>佛</persName>法家。故于法 <lb ed="X" n="0627c02"/><lb ed="R060" n="0638a02"/>中常起欢喜。此即以庆他行因。辗转度脱故喜也。 <lb ed="X" n="0627c03"/><lb ed="R060" n="0638a03"/>既人<persName>佛</persName>位之中。复使是诸众生皆入正信。捨邪背 <lb ed="X" n="0627c04"/><lb ed="R060" n="0638a04"/>苦。此即以度他得果。廣化众生故喜也。此亦可别 <lb ed="X" n="0627c05"/><lb ed="R060" n="0638a05"/>对无嗔恨行者。即是自觉觉他。得无违拒義故。此 <lb ed="X" n="0627c06"/><lb ed="R060" n="0638a06"/>与发趣中喜心差别者。发趣是随喜方便。此是无 <lb ed="X" n="0627c07"/><lb ed="R060" n="0638a07"/>量三昧也。</p> <lb ed="X" n="0627c08"/><lb ed="R060" n="0638a08"/><p xml:id="pX38p0627c0801">△四捨心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627c09"/><lb ed="R060" n="0638a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0627c0901">若<persName>佛</persName>子。常生捨心。无造无相空法中。如虚空。于善恶 <lb ed="X" n="0627c10"/><lb ed="R060" n="0638a10"/>有见无见罪福二中。平等一照。非人非我所心。而自 <lb ed="X" n="0627c11"/><lb ed="R060" n="0638a11"/>他体性不可得。为大捨。及自身肉手足男女国城。如 <lb ed="X" n="0627c12"/><lb ed="R060" n="0638a12"/>幻化水流灯<g ref="#CB08504">焰</g>。一切捨而无生心常修其捨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627c13"/><lb ed="R060" n="0638a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0627c1301">无分别。无执著。其心平等。名之为捨。无造下。明離 <lb ed="X" n="0627c14"/><lb ed="R060" n="0638a14"/>一切分别。故为大捨。及自身下。明離一切执著。名 <lb ed="X" n="0627c15"/><lb ed="R060" n="0638a15"/>一切捨。而无生下。结明常生捨心。即是无住生心 <lb ed="X" n="0627c16"/><lb ed="R060" n="0638a16"/>之義也。无造即无作。于此三解脱门法中。观一切 <lb ed="X" n="0627c17"/><lb ed="R060" n="0638a17"/>法如虚空等。若善若恶。若有若无。若罪若福。无不 <lb ed="X" n="0627c18"/><lb ed="R060" n="0638a18"/>平等一照。知其体性。本不可得。故于内身外物。了 <lb ed="X" n="0627c19"/><lb ed="R060" n="0638b01"/>达如幻化非实。如流<g ref="#CB08504">焰</g>无住。脱然放下。永无吝惜 <lb ed="X" n="0627c20"/><lb ed="R060" n="0638b02"/>也。此亦可别对无尽行者。平等一照。即所谓三世 <lb ed="X" n="0627c21"/><lb ed="R060" n="0638b03"/>平等。十方通达。</p> <lb ed="X" n="0627c22"/><lb ed="R060" n="0638b04"/><p xml:id="pX38p0627c2201">△五施心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0627c23"/><lb ed="R060" n="0638b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0627c2301">若<persName>佛</persName>子。能以施心被一切众生。身施。口施。意施。财施 <lb ed="X" n="0627c24"/><lb ed="R060" n="0638b06"/>法施。教导一切众生。内身外身国城男女田宅。皆如 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0628a" n="0628a"/> <lb ed="X" n="0628a01"/><lb ed="R060" n="0638b07"/>如相。乃至无念财物。受者施者。亦内亦外。无合无散。 <lb ed="X" n="0628a02"/><lb ed="R060" n="0638b08"/>无心行化。达理达施。一切相现在行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628a03"/><lb ed="R060" n="0638b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0628a0301">此四摄法中之佈施摄也。发趣施度。以到彼岸为 <lb ed="X" n="0628a04"/><lb ed="R060" n="0638b10"/>義。此中施摄。以化众生为旨。故云被一切众生也。 <lb ed="X" n="0628a05"/><lb ed="R060" n="0638b11"/>菩萨所有身口意业。无不摄取众生。而摄取之方。 <lb ed="X" n="0628a06"/><lb ed="R060" n="0638b12"/>不过财法二施。三业为能施。财法为所施。能所幷 <lb ed="X" n="0628a07"/><lb ed="R060" n="0638b13"/>列。以此五施教导众生。又观内外身等。皆如真如 <lb ed="X" n="0628a08"/><lb ed="R060" n="0638b14"/>之相。乃至无有一念分别财物。受者施者。如此了 <lb ed="X" n="0628a09"/><lb ed="R060" n="0638b15"/>达三轮体空。亦内修理观。亦外行佈施。理观亦无 <lb ed="X" n="0628a10"/><lb ed="R060" n="0638b16"/>合。佈施亦无散。终日无心。终日行化。达即事之理。 <lb ed="X" n="0628a11"/><lb ed="R060" n="0638b17"/>达即理之施。以此一切种种相貌。而现在行施。即 <lb ed="X" n="0628a12"/><lb ed="R060" n="0638b18"/><persName>佛</persName>顶所谓种种法门。得无差误者也。故亦可别对 <lb ed="X" n="0628a13"/><lb ed="R060" n="0639a01"/>離痴乱行。</p> <lb ed="X" n="0628a14"/><lb ed="R060" n="0639a02"/><p xml:id="pX38p0628a1401">△六好语心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628a15"/><lb ed="R060" n="0639a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0628a1501">若<persName>佛</persName>子。入体性爱语三昧。第一義谛法语義。一切实 <lb ed="X" n="0628a16"/><lb ed="R060" n="0639a04"/>语言皆顺一语。调和一切众生心。无嗔无诤。一切法 <lb ed="X" n="0628a17"/><lb ed="R060" n="0639a05"/>空智无缘。常生爱心。行顺<persName>佛</persName>意。亦顺一切他人。以圣 <lb ed="X" n="0628a18"/><lb ed="R060" n="0639a06"/>法语。教诸众生。常行如心。发起善根。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628a19"/><lb ed="R060" n="0639a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0628a1901">欲明好语。先言入体性爱语三昧者。以说法度生。 <lb ed="X" n="0628a20"/><lb ed="R060" n="0639a08"/>最为难事。自非悟入妙法体性。则不能以四悉因 <lb ed="X" n="0628a21"/><lb ed="R060" n="0639a09"/>缘。巧作随智随情等说。唯入此体性三昧。了知一 <lb ed="X" n="0628a22"/><lb ed="R060" n="0639a10"/>切法性。皆不可说。而有因缘故。亦可得说。其所说 <lb ed="X" n="0628a23"/><lb ed="R060" n="0639a11"/>法。善逗群機。能使众生爱乐欢喜。故名体性爱语 <lb ed="X" n="0628a24"/><lb ed="R060" n="0639a12"/>三昧也。既入三昧。则或说第一義谛法之语義。或 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0628b" n="0628b"/> <lb ed="X" n="0628b01"/><lb ed="R060" n="0639a13"/>说一切种种真实语言。究竟皆顺入于一乘真语 <lb ed="X" n="0628b02"/><lb ed="R060" n="0639a14"/>矣。第一语義者。随自意语。随智语也。一切实语言 <lb ed="X" n="0628b03"/><lb ed="R060" n="0639a15"/>者。随他意语。随情语也。虽善巧随情。种种权说。毫 <lb ed="X" n="0628b04"/><lb ed="R060" n="0639a16"/>无欺诳。譬如长者等与诸子白牛大车。终无虚妄 <lb ed="X" n="0628b05"/><lb ed="R060" n="0639a17"/>之咎。故名一切实语言也。随智固顺一乘。随情亦 <lb ed="X" n="0628b06"/><lb ed="R060" n="0639a18"/>方便渐令入实。故云皆顺一语。以此二语。调和众 <lb ed="X" n="0628b07"/><lb ed="R060" n="0639b01"/>生。不吝真法故无嗔。常随物機故无诤。盖由一切 <lb ed="X" n="0628b08"/><lb ed="R060" n="0639b02"/>法空之智。虽无扳缘。而常于众生生慈爱心。是以 <lb ed="X" n="0628b09"/><lb ed="R060" n="0639b03"/>随所说语。上则行顺<persName>佛</persName>意而契理。下亦随顺一切 <lb ed="X" n="0628b10"/><lb ed="R060" n="0639b04"/>他人而契機。恒以圣人法语。教诸众生。常行如心。 <lb ed="X" n="0628b11"/><lb ed="R060" n="0639b05"/>而不離第一義谛。发起善根而不捨方便说法。是 <lb ed="X" n="0628b12"/><lb ed="R060" n="0639b06"/>谓菩萨爱语摄也。自他二语。一往分释者。随智为 <lb ed="X" n="0628b13"/><lb ed="R060" n="0639b07"/>上契<persName>佛</persName>理。随情为下契群機。具足释者。二语即<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0628b14"/><lb ed="R060" n="0639b08"/>权实二智。故皆上合<persName>佛</persName>心。二语遍接利钝众生。故 <lb ed="X" n="0628b15"/><lb ed="R060" n="0639b09"/>皆下顺他人。此亦可别对善现行者。于一法性。作 <lb ed="X" n="0628b16"/><lb ed="R060" n="0639b10"/>二种说。即是同中显现群异。虽二种说。皆顺一语。 <lb ed="X" n="0628b17"/><lb ed="R060" n="0639b11"/>即是一一异相。各各见同也。</p> <lb ed="X" n="0628b18"/><lb ed="R060" n="0639b12"/><p xml:id="pX38p0628b1801">△七益心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628b19"/><lb ed="R060" n="0639b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0628b1901">若<persName>佛</persName>子。利益心时。以实智体性。廣行智道。集一切明 <lb ed="X" n="0628b20"/><lb ed="R060" n="0639b14"/><g ref="#CB08504">焰</g>法门。集观行七财。前人得利益。故受身命。而入利 <lb ed="X" n="0628b21"/><lb ed="R060" n="0639b15"/>益三昧。现一切身。一切口。一切意。而震动大世界。一 <lb ed="X" n="0628b22"/><lb ed="R060" n="0639b16"/>切所为所作。他人入法种空种道种中。得益得乐。现 <lb ed="X" n="0628b23"/><lb ed="R060" n="0639b17"/>形六道。无量苦恼之事不以为患。但益人为利。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628b24"/><lb ed="R060" n="0639b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0628b2401">此即利行摄也。此之摄法。全用权智。而权智全以 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0628c" n="0628c"/> <lb ed="X" n="0628c01"/><lb ed="R060" n="0640a01"/>实智为体。故即以实智体性。而廣行权智之道。集 <lb ed="X" n="0628c02"/><lb ed="R060" n="0640a02"/>一切智慧光明。集一切功德法财。福慧幷严。乃使 <lb ed="X" n="0628c03"/><lb ed="R060" n="0640a03"/>前人得益。故自虽久離生缘。为众生故。示受身命 <lb ed="X" n="0628c04"/><lb ed="R060" n="0640a04"/>而入利益三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c0401" n="0628c0401"/><anchor xml:id="beg0628c0401" n="0628c0401"/>以三味<anchor xml:id="end0628c0401"/>力。现三轮不思议化。震动 <lb ed="X" n="0628c05"/><lb ed="R060" n="0640a05"/>大千。擧足动步。无非<persName>佛</persName>事。皆使他人悟三观门。得 <lb ed="X" n="0628c06"/><lb ed="R060" n="0640a06"/>现在益。得究竟乐。又复现形六道。廣应群機。虽六 <lb ed="X" n="0628c07"/><lb ed="R060" n="0640a07"/>道中有无量苦恼。不以为患。<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c0701" n="0628c0701"/><anchor xml:id="beg0628c0701" n="0628c0701"/>但<anchor xml:id="end0628c0701"/>以益人为利耳。七 <lb ed="X" n="0628c08"/><lb ed="R060" n="0640a08"/>财者。一信。二进。三戒。四惭愧。五闻。六捨。七定慧。三 <lb ed="X" n="0628c09"/><lb ed="R060" n="0640a09"/>观者。法种为中观。空种为空观。道种为假观也。此 <lb ed="X" n="0628c10"/><lb ed="R060" n="0640a10"/>亦可别对无著行者。现身口意。震动世界。即所谓 <lb ed="X" n="0628c11"/><lb ed="R060" n="0640a11"/>现尘现界。不相留碍也。</p> <lb ed="X" n="0628c12"/><lb ed="R060" n="0640a12"/><p xml:id="pX38p0628c1201">△八同心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628c13"/><lb ed="R060" n="0640a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0628c1301">若<persName>佛</persName>子。以道性智同空。无生法中。以无我智。同生无 <lb ed="X" n="0628c14"/><lb ed="R060" n="0640a14"/>二。空同源境。诸法如相。常生常住常灭。世法相续。流 <lb ed="X" n="0628c15"/><lb ed="R060" n="0640a15"/>转无量。而能现无量形身色心等业。入诸六道。一切 <lb ed="X" n="0628c16"/><lb ed="R060" n="0640a16"/>事同。空同无生。我同无物。而分身散形。故入同法三 <lb ed="X" n="0628c17"/><lb ed="R060" n="0640a17"/>昧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628c18"/><lb ed="R060" n="0640a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0628c1801">此即同事摄也。前之利行。虽亦现形六道。犹为一 <lb ed="X" n="0628c19"/><lb ed="R060" n="0640b01"/>切导首。今则异类中行。行于非道。通达<persName>佛</persName>道。善权 <lb ed="X" n="0628c20"/><lb ed="R060" n="0640b02"/>化物。尤为不可思议。良以了达道种姓智。同于真 <lb ed="X" n="0628c21"/><lb ed="R060" n="0640b03"/>空。所谓即俗而真。故证入于无生法中。而以二种 <lb ed="X" n="0628c22"/><lb ed="R060" n="0640b04"/>无我妙智。同一切众生无二。在天而天。在人而人。 <lb ed="X" n="0628c23"/><lb ed="R060" n="0640b05"/>不知其为菩萨所化也。盖既悟此毕竟空寂万法 <lb ed="X" n="0628c24"/><lb ed="R060" n="0640b06"/>同源之境。一切诸法真如实相。故能于无生无住 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0629a" n="0629a"/> <lb ed="X" n="0629a01"/><lb ed="R060" n="0640b07"/>无灭性中。示现常生常住常灭。随彼世法相续。流 <lb ed="X" n="0629a02"/><lb ed="R060" n="0640b08"/>转无量。而能现无量形身色心等业入诸六道。一 <lb ed="X" n="0629a03"/><lb ed="R060" n="0640b09"/>切善恶事业。皆与其同。正以毕竟空故。虽示生而 <lb ed="X" n="0629a04"/><lb ed="R060" n="0640b10"/>同无生。证无生故。虽现我而同无物。而分身散形。 <lb ed="X" n="0629a05"/><lb ed="R060" n="0640b11"/>与其同事。导归<persName>佛</persName>乘。故入同法三昧。此亦可别对 <lb ed="X" n="0629a06"/><lb ed="R060" n="0640b12"/>尊重行者。种种示现。咸导归于第一波罗蜜多故 <lb ed="X" n="0629a07"/><lb ed="R060" n="0640b13"/>也。</p> <lb ed="X" n="0629a08"/><lb ed="R060" n="0640b14"/><p xml:id="pX38p0629a0801">△九定心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629a09"/><lb ed="R060" n="0640b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0629a0901">若<persName>佛</persName>子。复从定心。观慧证空。心心静缘。于我所法。识 <lb ed="X" n="0629a10"/><lb ed="R060" n="0640b16"/>界色界中而不动转。逆顺出没故。常入百三昧。十禅 <lb ed="X" n="0629a11"/><lb ed="R060" n="0640b17"/>支。以一念智作是见。一切我人若内若外众生种子。 <lb ed="X" n="0629a12"/><lb ed="R060" n="0640b18"/>皆无合散。集成起作。而不可得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629a13"/><lb ed="R060" n="0641a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0629a1301">复从定心者。善修慈悲喜捨三昧。成就奋迅超越 <lb ed="X" n="0629a14"/><lb ed="R060" n="0641a02"/>等殊勝妙用也。前发趣中第五定心。以寂灭无相 <lb ed="X" n="0629a15"/><lb ed="R060" n="0641a03"/>为体。此则以逆顺出没而为功能。盖由观慧证入 <lb ed="X" n="0629a16"/><lb ed="R060" n="0641a04"/>空理。故心心寂静。而常能遍缘一切三昧境界。不 <lb ed="X" n="0629a17"/><lb ed="R060" n="0641a05"/>为我所法识界色界之所动转。于九次第定。随意 <lb ed="X" n="0629a18"/><lb ed="R060" n="0641a06"/>自在。逆顺出没。遂入百三昧。及十禅支。以一念相 <lb ed="X" n="0629a19"/><lb ed="R060" n="0641a07"/>应智慧。见一切根身器界。现行种子。因缘和合。虚 <lb ed="X" n="0629a20"/><lb ed="R060" n="0641a08"/>妄有生而无合。因缘别離。虚妄名灭而非散。唯是 <lb ed="X" n="0629a21"/><lb ed="R060" n="0641a09"/>妄心。之所集成。名为现行。妄心之所起作。名为种 <lb ed="X" n="0629a22"/><lb ed="R060" n="0641a10"/>子。而当体了不可得也。盖四禅八定。凡外亦能修 <lb ed="X" n="0629a23"/><lb ed="R060" n="0641a11"/>习。但由未证空理故。每为禅法所用。而不能巧用 <lb ed="X" n="0629a24"/><lb ed="R060" n="0641a12"/>禅法。既为禅法所用。则未免随禅受生。是被我所 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0629b" n="0629b"/> <lb ed="X" n="0629b01"/><lb ed="R060" n="0641a13"/>法识界色界所动转也。识界即四空天。<anchor xml:id="nkr_note_add_0629b0101" n="0629b0101"/><anchor xml:id="beg0629b0101" n="0629b0101"/>但<anchor xml:id="end0629b0101"/>有四蕴 <lb ed="X" n="0629b02"/><lb ed="R060" n="0641a14"/>而无色蕴。故名识界。虽灭受想定。二乘亦能证得。 <lb ed="X" n="0629b03"/><lb ed="R060" n="0641a15"/>但未达妙空。便取灭证。不复能现诸威仪。今言逆 <lb ed="X" n="0629b04"/><lb ed="R060" n="0641a16"/>顺出没者。起定为出。入定为没。从灭受想定起入 <lb ed="X" n="0629b05"/><lb ed="R060" n="0641a17"/>非非想定。乃至从二禅起入于初禅。名逆出没。从 <lb ed="X" n="0629b06"/><lb ed="R060" n="0641a18"/>初禅起入二禅。乃至从非非想定起入灭受想定。 <lb ed="X" n="0629b07"/><lb ed="R060" n="0641b01"/>名顺出没。若次第顺逆出没。名狮子奋迅三昧。若 <lb ed="X" n="0629b08"/><lb ed="R060" n="0641b02"/>间隔出没。名超越三昧。乃至百大三昧。总依九次 <lb ed="X" n="0629b09"/><lb ed="R060" n="0641b03"/>第定为本。而九次第定。又总依十禅支所成。十禅 <lb ed="X" n="0629b10"/><lb ed="R060" n="0641b04"/>支者。支是分義。谓由分分心心所法。成于禅定。初 <lb ed="X" n="0629b11"/><lb ed="R060" n="0641b05"/>禅有五支。一觉。二观。三喜。四乐。五一心。二禅有四 <lb ed="X" n="0629b12"/><lb ed="R060" n="0641b06"/>支。一喜。二乐。三一心。四内净。三禅有五支。一乐。二 <lb ed="X" n="0629b13"/><lb ed="R060" n="0641b07"/>一心。三捨。四念。五慧。四禅有四支。一一心。二捨。三 <lb ed="X" n="0629b14"/><lb ed="R060" n="0641b08"/>念。四不苦不乐。今弃复存单。总名十支。此亦可别 <lb ed="X" n="0629b15"/><lb ed="R060" n="0641b09"/>对善法。行者。逆顺出没。三昧禅支。能成十方诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0629b16"/><lb ed="R060" n="0641b10"/>轨则也。</p> <lb ed="X" n="0629b17"/><lb ed="R060" n="0641b11"/><p xml:id="pX38p0629b1701">△十慧心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629b18"/><lb ed="R060" n="0641b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0629b1801">若<persName>佛</persName>子。作慧见心。观诸邪见结患等缚。无决定体性。 <lb ed="X" n="0629b19"/><lb ed="R060" n="0641b13"/>顺忍空同故。非阴。非界。非入。非众生。非一我。非因果。 <lb ed="X" n="0629b20"/><lb ed="R060" n="0641b14"/>非三世法。慧性起光。光一<g ref="#CB08504">焰</g>明明。见虚无受。其慧方 <lb ed="X" n="0629b21"/><lb ed="R060" n="0641b15"/>便。生长养心。是心入起空空道。发无生心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629b22"/><lb ed="R060" n="0641b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX38p0629b2201">慧见心者。即是四摄巧慧。作者。起也。前发趣中第 <lb ed="X" n="0629b23"/><lb ed="R060" n="0641b17"/>六慧心。明于空慧心体。此明起空方便。方便不偝 <lb ed="X" n="0629b24"/><lb ed="R060" n="0641b18"/>真空也。邪见是利使。结患是钝使。本无决定体性 <pb ed="X" xml:id="X38.0694.0629c" n="0629c"/> <lb ed="X" n="0629c01"/><lb ed="R060" n="0642a01"/>菩萨于顺忍中。既证空理。观利钝使。咸与空同。非 <lb ed="X" n="0629c02"/><lb ed="R060" n="0642a02"/>阴界入。及三世法。从真慧体。起光照相。用一智<g ref="#CB08504">焰</g>。 <lb ed="X" n="0629c03"/><lb ed="R060" n="0642a03"/>彻照万法。无不明了。见其本皆虚寂。无有受者。而 <lb ed="X" n="0629c04"/><lb ed="R060" n="0642a04"/>此慧方便。不唯是四摄之本。亦是十长养心之本。 <lb ed="X" n="0629c05"/><lb ed="R060" n="0642a05"/>由慧方便。生长养心。由长养心。入于起空空道。便 <lb ed="X" n="0629c06"/><lb ed="R060" n="0642a06"/>能发中道无生心。入于十金刚矣。慧方便者。慧即 <lb ed="X" n="0629c07"/><lb ed="R060" n="0642a07"/>实慧。方便即权慧。权实二慧。非二体也。起空空道 <lb ed="X" n="0629c08"/><lb ed="R060" n="0642a08"/>者。从空出假。假不碍空也。此亦可别对真实行者。 <lb ed="X" n="0629c09"/><lb ed="R060" n="0642a09"/>所谓观一切法。一一皆是淸净无漏。一真无为。</p> <lb ed="X" n="0629c10"/><lb ed="R060" n="0642a10"/><p xml:id="pX38p0629c1001">△三结指。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629c11"/><lb ed="R060" n="0642a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX38p0629c1101">上千海眼王品。<anchor xml:id="nkr_note_add_0629c1101" n="0629c1101"/><anchor xml:id="beg0629c1101" n="0629c1101"/>已<anchor xml:id="end0629c1101"/>说心百法明门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0629c12"/><lb ed="R060" n="0642a12"/> <lb ed="X" n="0629c13"/><lb ed="R060" n="0642a13"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead><persName>佛</persName>说梵网经菩萨心地品合註卷第一</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0618a0301" to="#end0618a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3" cb:provider="陈一菁 (2018-07-15)">缘<note type="cf1">X38n0694_p0618a03</note></lem><rdg wit="#wit.orig">绿</rdg></app> <app from="#beg0618a1701" to="#end0618a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618a2201" to="#end0618a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="来函：心念不空过 (2023-03-17)">蹈<note type="cf1">J36nB348_p0355b17</note></lem><rdg wit="#wit.orig">踏</rdg></app> <app from="#beg0618b2301" to="#end0618b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0618c0701" to="#end0618c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0618c1301" to="#end0618c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0618c1701" to="#end0618c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618c1901" to="#end0618c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0618c2401" to="#end0618c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0619b0501" to="#end0619b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0619b1701" to="#end0619b1701"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="来函：心念不空过 (2023-03-17)">在<note type="cf1">J36n0344_p0012b03</note><note type="cf2">X38n0694_p0619b02</note></lem><rdg wit="#wit.orig">任</rdg></app> <app from="#beg0619b2001" to="#end0619b2001"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="来函：心念不空过 (2023-03-17)">同<note type="cf1">J36n0344_p0012b06</note></lem><rdg wit="#wit.orig">固</rdg></app> <app from="#beg0620a1401" to="#end0620a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0620c0101" to="#end0620c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0620c0201" to="#end0620c0201"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="来函：心念不空过 (2023-03-17)">鄕<note type="cf1">J36n0344_p0013b04</note></lem><rdg wit="#wit.orig">卿</rdg></app> <app from="#beg0620c1601" to="#end0620c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0621a0101" to="#end0621a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0621b0201" to="#end0621b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0622a0501" to="#end0622a0501"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="来函：心念不空过 (2023-03-17)">入<note type="cf1">J36n0344_p0014b25</note></lem><rdg wit="#wit.orig">人</rdg></app> <app from="#beg0622c1701" to="#end0622c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0623a0401" to="#end0623a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0623a1301" to="#end0623a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0623a2101" to="#end0623a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0623b2401" to="#end0623b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0624c1001" to="#end0624c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0624c1901" to="#end0624c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0624c2401" to="#end0624c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0625c2401" to="#end0625c2401"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="来函：心念不空过 (2023-03-17)">生<note type="cf1">J36n0344_p0018a08</note></lem><rdg wit="#wit.orig">法</rdg></app> <app from="#beg0626c0401" to="#end0626c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628c0401" to="#end0628c0401"><lem wit="#wit.cbeta #wit1" resp="#resp4" cb:provider="来函：心念不空过 (2023-03-17)">以三味<note type="cf1">J36n0344_p0020b16</note></lem><rdg wit="#wit.orig">三以味</rdg></app> <app from="#beg0628c0701" to="#end0628c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0629b0101" to="#end0629b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0629c1101" to="#end0629c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0618a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618a0301">缘【CB】，绿【卍续】</note> <note n="0618a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618a1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618a2201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0618a22.03" target="#nkr_note_add_0618a2201">蹈【CB】，踏【卍续】</note> <note n="0618b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618b2301">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0618c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c0701">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0618c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c1301">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0618c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c1901">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0618c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c2401">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0619b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0619b0501">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0619b1701" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0619b17.12" target="#nkr_note_add_0619b1701">在【CB】【嘉兴-CB】，任【卍续】</note> <note n="0619b2001" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0619b20.05" target="#nkr_note_add_0619b2001">同【CB】【嘉兴-CB】，固【卍续】</note> <note n="0620a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0620c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0620c0201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0620c02.11" target="#nkr_note_add_0620c0201">鄕【CB】【嘉兴-CB】，卿【卍续】</note> <note n="0620c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0621a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621a0101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0621b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0622a0501" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0622a05.03" target="#nkr_note_add_0622a0501">入【CB】【嘉兴-CB】，人【卍续】</note> <note n="0622c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0622c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0623a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623a0401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0623a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623a1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0623a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623a2101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0623b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0624c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0624c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0624c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624c2401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0625c2401" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0625c24.11" target="#nkr_note_add_0625c2401">生【CB】【嘉兴-CB】，法【卍续】</note> <note n="0626c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0626c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628c0401" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X38.0628c04.07" target="#nkr_note_add_0628c0401">以三味【CB】【嘉兴-CB】，三以味【卍续】</note> <note n="0628c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c0701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0629b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629b0101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0629c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>